Türkiye’nin ilk kamu katılım bankası Ziraat Katılım, 30 Eylül 2026 tarihli konsolide olmayan (solo) finansal tablolarını açıkladı. Ziraat Katılım bilanço sonuçlarına göre banka, yılın ilk dokuz ayında 3 milyar 616 milyon TL net kâr elde etti. Bu tutar, geçen yılın aynı dönemindeki 2 milyar 217 milyon TL’ye göre yüzde 63 artışa işaret ediyor. Ancak yalnızca temmuz-eylül dönemine bakıldığında tablo farklı: Üçüncü çeyrek net kârı, geçen yılın aynı çeyreğindeki 992 milyon TL’den yüzde 50 düşüşle 496 milyon TL’ye geriledi.
Bankanın ilk yarı net kârı 3 milyar 120 milyon TL’ydi. Dolayısıyla dokuz aylık kârın yaklaşık yüzde 86’sı yılın ilk altı ayında oluştu. Tablolar bağımsız denetçinin sınırlı denetiminden çekincesiz olarak geçti.
Ziraat Katılım’ın üçüncü çeyrek kârı neden düştü?
Düşüşün ana kaynağı net kâr payı gelirindeki daralma oldu. Katılım bankacılığında faiz gelirinin karşılığı olan net kâr payı geliri, üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemindeki 3,9 milyar TL’den yüzde 34 azalarak 2,6 milyar TL’ye indi. Bu dönemde kâr payı gelirleri 37,1 milyar TL’den 47,2 milyar TL’ye çıkarken, katılım hesaplarına ödenen kâr payları 26,5 milyar TL’den 35,7 milyar TL’ye yükseldi; gider artışı gelir artışını geride bıraktı.
Üçüncü çeyrekte personel giderleri 1,8 milyar TL’den 2,8 milyar TL’ye, diğer faaliyet giderleri 1,6 milyar TL’den 2,4 milyar TL’ye çıktı. Beklenen zarar karşılıkları ise 3,4 milyar TL oldu. Türev işlemlerden elde edilen 4,3 milyar TL’lik kâr bu baskıyı kısmen dengeledi. Sonuçta çeyreklik vergi öncesi kâr 1,2 milyar TL’den 644 milyon TL’ye geriledi.
Dokuz aylık gelir ve giderler nasıl gerçekleşti?
Dokuz aylık bazda net kâr payı geliri, geçen yılın aynı dönemindeki 9,1 milyar TL’den yüzde 75 artışla 15,9 milyar TL’ye ulaştı. Kâr payı gelirleri 132,0 milyar TL, kâr payı giderleri 116,1 milyar TL oldu. Kâr payı gelirlerinin 88,5 milyar TL’si kullandırılan fonlardan, 14,7 milyar TL’si menkul değerlerden, 14,3 milyar TL’si finansal kiralamadan geldi. Katılım hesaplarına dağıtılan kâr payı ise 70,4 milyar TL’den 92,1 milyar TL’ye çıktı.
Net ücret ve komisyon gelirleri yüzde 36 artışla 3,1 milyar TL’den 4,2 milyar TL’ye, ticari kâr 5,0 milyar TL’den 7,1 milyar TL’ye yükseldi. Ticari kârın 6,6 milyar TL’si türev işlemlerden kaynaklandı. Diğer faaliyet gelirleri de 2,6 milyar TL’den 4,4 milyar TL’ye çıktı.
Gider tarafında beklenen zarar karşılıkları yüzde 52 artışla 7,4 milyar TL’den 11,2 milyar TL’ye yükseldi. Personel giderleri yüzde 58 artışla 7,6 milyar TL’ye, diğer faaliyet giderleri yüzde 51 artışla 7,1 milyar TL’ye ulaştı. Dokuz aylık vergi öncesi kâr 2,9 milyar TL’den 5,2 milyar TL’ye çıkarken vergi gideri 1,6 milyar TL oldu. Bilançoda serbest karşılık bulunmuyor.
Takipteki alacaklar ne kadar arttı?
Ziraat Katılım’ın brüt takipteki alacaklarının kullandırılan fonlara oranı 2025 sonundaki yüzde 2,5’ten eylül sonunda yüzde 4,6’ya yükseldi. Donuk alacak tutarı dokuz ayda yaklaşık 2,4 katına çıkarak 14,8 milyar TL’den 36,2 milyar TL’ye ulaştı. Bu dönemde takibe 24,3 milyar TL’lik yeni alacak intikal ederken donuk alacaklardan yapılan tahsilat 2,9 milyar TL’de kaldı; portföy satışı yapılmadı.
Donuk alacaklar için ayrılan üçüncü aşama karşılık 6,3 milyar TL’den 16,3 milyar TL’ye çıktı. Bu da yaklaşık yüzde 45’lik bir karşılık oranına denk geliyor. Donuk alacakların 19,6 milyar TL’si “zarar niteliğindeki” beşinci grupta izleniyor.
Sermaye yeterlilik oranı neden geriledi?
Ziraat Katılım’ın sermaye yeterlilik oranı 2025 sonundaki yüzde 23,66’dan yüzde 16,21’e indi. Ana sermaye oranı yüzde 17,25’ten yüzde 11,91’e, çekirdek sermaye oranı ise yüzde 8,62’den yüzde 5,76’ya geriledi. Gerilemenin temelinde risk ağırlıklı varlıklardaki sıçrama var: Risk ağırlıklı tutarlar dokuz ayda yüzde 57 artışla 313,2 milyar TL’den 490,6 milyar TL’ye çıkarken, toplam özkaynak 74,1 milyar TL’den 79,5 milyar TL’ye yükseldi.
Tablolarda bankaya uygulanan ilave çekirdek sermaye (tampon) gereksinimi yüzde 2,55 olarak yer alıyor. Asgari çekirdek sermaye şartının üzerinde tamponlar için kullanılabilecek çekirdek sermayenin risk ağırlıklı varlıklara oranı ise yıl sonundaki yüzde 4,12’den yüzde 1,26’ya düştü. Bankanın sermaye yapısında ana hissedardan alınan sermaye benzeri krediler önemli yer tutuyor; bunlar arasında Ziraat Bankası’ndan 30 Aralık 2025’te sağlanan 500 milyon dolarlık ilave ana sermaye niteliğindeki kredi de bulunuyor. Özkaynakların toplam aktiflere oranı yüzde 3,8’den yüzde 3,4’e geriledi.
Ziraat Katılım bilançosu ne kadar büyüdü?
Ziraat Katılım’ın toplam aktifleri yıl sonuna göre yüzde 26 artışla 971,9 milyar TL’ye ulaştı. Nakit değerlerdeki yüzde 82’lik artış büyümenin önemli bölümünü oluşturdu. Başlıca kalemler şöyle:
| Kalem | Eylül 2026 | Aralık 2025 | Değişim |
|---|---|---|---|
| Toplam aktifler | 971,9 milyar TL | 768,8 milyar TL | %26 |
| Krediler ve finansal kiralama alacakları | 559,2 milyar TL | 479,7 milyar TL | %17 |
| Nakit değerler ve nakit benzerleri | 301,7 milyar TL | 165,5 milyar TL | %82 |
| Menkul değerler | 79,3 milyar TL | 102,0 milyar TL | -%22 |
| Katılım fonu | 653,5 milyar TL | 513,4 milyar TL | %27 |
| Katılım fonu dışı kaynaklar | 259,7 milyar TL | 208,9 milyar TL | %24 |
| Özkaynaklar | 33,1 milyar TL | 29,2 milyar TL | %14 |
Katılım fonu, pasiflerin yüzde 67’sini oluşturuyor. Kullandırılan fonların toplam aktiflere oranı yüzde 63,8’den yüzde 59,5’e geriledi. Nakdi ve gayrinakdi finansman dahil ekonomiye sağlanan toplam destek 730,2 milyar TL, nakdi fonlar ise 541,9 milyar TL oldu. Ağustos verilerine göre katılım bankalarının sektör aktiflerindeki payı yüzde 9,6, Ziraat Katılım’ın katılım bankaları içindeki payı ise yüzde 16,5 seviyesinde bulunuyor.
Kira sertifikası ve sukuk ihraçlarında son durum ne?
Ziraat Katılım, üçüncü çeyrekte Ziraat Yatırım aracılığıyla 6 kira sertifikası ihracıyla 6,5 milyar TL fonlama sağladı. Bugüne kadarki yurt içi ihraç sayısı 224’e, toplam ihraç hacmi 212,7 milyar TL’ye ulaştı. Avrupa sermaye piyasalarındaki orta vadeli program kapsamında ise 21 sukuk ihracıyla 2,2 milyar doları aşan hacme ulaşıldı. Bankanın 2023’te yurt dışında ihraç ettiği 500 milyon dolarlık, üç yıl vadeli kira sertifikasının vadesi 12 Kasım 2026’da doluyor.
Genel Müdür Metin Özdemir neleri öne çıkardı?
Genel Müdür Metin Özdemir, ara dönem faaliyet raporundaki değerlendirmesinde tarım finansmanına dikkat çekti. Ziraat Katılım’ın tarım sektörüne sağladığı finansman bakiyesi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 70’in üzerinde artarak 63 milyar TL’yi aştı; tarımsal finansman müşteri sayısı ise 6 binden 11 binin üzerine çıktı. Bu dönemde Katılım Finans Kefalet destekli “KFK Hazine Tarımda Cemre Destek Paketi” ile “KFK Hazine Çay Alımı Destek Paketi” devreye alındı, “Ticari Kolay Finansmanı” ürünü kullanıma sunuldu.
Ödeme sistemlerinde üçüncü çeyrekte POS cirosu bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,5 artışla 11,2 milyar TL’ye ulaştı, POS terminal sayısı yüzde 12,55 yükseldi. Debit kart cirosu yüzde 20, bireysel kredi kartı cirosu yaklaşık yüzde 39, ticari kredi kartı cirosu yüzde 47 arttı. Banka, eylül sonu itibarıyla 2’si yurt dışında olmak üzere 66 ilde 234 şubeyle hizmet veriyor.
Ziraat Katılım’ın ortaklık yapısı değişecek mi?
Eylül sonu itibarıyla bankanın 10,35 milyar TL’lik sermayesinin neredeyse tamamı Ziraat Bankası’na ait. Bilanço sonrası olaylar dipnotuna göre, payların TVF Katılım Finans Yatırımları A.Ş. ve diğer alıcı şirketlere devrine ilişkin pay devir sözleşmesi 7 Ekim 2026’da imzalandı ve süreç devam ediyor. Kamu katılım bankalarının tek çatı altında toplanmasına yönelik bu adımı Ziraat Katılım ve Halk Katılım’ın Varlık Fonu’na devri haberimizde aktarmıştık; devirlerin 2026 sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
