İş Bankası 3. Çeyrek Bilançosu: Net Kâr 10,4 Milyar TL, Beklenti Aşıldı

İş Bankası 3. Çeyrek Bilançosu: Net Kâr 10,4 Milyar TL, Beklenti Aşıldı

0
Banka Dünyası'nı Google'da tercih edilen kaynağınız yapın!

Türkiye İş Bankası, 2026 yılının ilk dokuz ayına ilişkin konsolide olmayan (solo) finansal tablolarını açıkladı. Bankanın İş Bankası 3. çeyrek net kârı 10 milyar 421 milyon TL oldu. Bu rakam, geçen yılın aynı çeyreğindeki 14 milyar 212 milyon TL’ye göre yüzde 26,7 düşüşe işaret etse de aracı kurum tahminlerinin üzerinde kaldı. Ocak-eylül dönemindeki dokuz aylık net kâr ise yüzde 8,1 azalışla 44 milyar 2 milyon TL’den 40 milyar 434 milyon TL’ye geriledi.

PwC tarafından sınırlı denetimden geçirilen ve 5 Kasım tarihli tablolarda denetçi herhangi bir çekince bildirmedi. Bankanın ilk yarı solo net kârı 30 milyar 13 milyon TL’ydi.

İş Bankası 3. çeyrek kârı beklentiyi karşıladı mı?

Evet, beklentinin üzerinde geldi. Garanti BBVA Yatırım, İş Bankası’nın üçüncü çeyrek net kârının çeyreklik bazda yatay kalarak 9,7 milyar TL olmasını ve yıllık bazda yüzde 32 düşmesini öngörmüştü. Deniz Yatırım’ın tahmini ise 8,6 milyar TL’ydi. Açıklanan 10,4 milyar TL her iki tahminin de üzerinde gerçekleşti. Bankaların bilanço öncesi tahminlerini bankaların 3. çeyrek kâr beklentisi haberimizde aktarmıştık.

Çeyreklik karşılaştırmada üçüncü çeyrek kârı, piyasa beklentisinin yüzde 26 altında kalan ikinci çeyrekteki yaklaşık 9,6 milyar TL’nin yüzde 8 civarında üzerinde gerçekleşti. Banka, yılın ilk çeyreğinde ise yaklaşık 20,4 milyar TL kâr açıklamıştı.

Net faiz geliri ve komisyonlar nasıl seyretti?

Dokuz aylık net faiz geliri, geçen yılın aynı dönemindeki 58,2 milyar TL’den yüzde 91 artışla 111,4 milyar TL’ye yükseldi. Yalnızca üçüncü çeyrekte net faiz geliri 25,6 milyar TL’den 36,3 milyar TL’ye çıktı; bu tutar ikinci çeyrekteki yaklaşık 33,8 milyar TL’nin de üzerinde. Dokuz ayda faiz gelirleri 671,1 milyar TL, faiz giderleri 559,6 milyar TL oldu. Mevduata ödenen faiz 379,1 milyar TL’den 459,3 milyar TL’ye çıktı.

İş Bankası, TÜFE’ye endeksli devlet tahvillerinin değerlemesini eylül sonu itibarıyla yıllık yüzde 29,51 enflasyon tahminine göre yaptı. Dipnotlara göre bu tahmindeki 100 baz puanlık değişim, vergi öncesi kârı yaklaşık 249-251 milyon TL etkiliyor.

Bankanın en güçlü gelir kalemlerinden biri olmayı sürdüren net ücret ve komisyon gelirleri dokuz ayda yüzde 33 artışla 95,8 milyar TL’den 127,5 milyar TL’ye ulaştı. Üçüncü çeyrekteki net komisyon geliri 44,2 milyar TL oldu. Buna karşılık ticari kâr/zarar kalemindeki zarar, türev işlemlerden kaynaklanan 51,3 milyar TL’lik kayıp nedeniyle 14,4 milyar TL’den 34,3 milyar TL’ye büyüdü. Kambiyo işlemlerinden ise 14,0 milyar TL kâr elde edildi.

Kârı iştirakler ve vergi geliri mi taşıdı?

Gelir tablosunun dikkat çeken yanı, bankanın kendi faaliyetlerinden zarar etmesi. Faaliyet gelirlerinden karşılık ve faaliyet giderleri düşüldüğünde dokuz aylık net faaliyet sonucu 1,7 milyar TL zarar oldu; geçen yıl bu kalemde 7,9 milyar TL kâr vardı. Üçüncü çeyrekte net faaliyet zararı 2,8 milyar TL’ydi.

Bu açığı özkaynak yöntemiyle değerlenen iştiraklerden gelen kâr kapattı. İştirak gelirleri dokuz ayda 34,2 milyar TL’den 39,0 milyar TL’ye, üçüncü çeyrekte ise 10,0 milyar TL’den 11,3 milyar TL’ye çıktı. Böylece vergi öncesi kâr 37,3 milyar TL’ye ulaştı. Bankanın bu dönemde net 3,2 milyar TL vergi geliri kaydetmesiyle net kâr, vergi öncesi kârın üzerinde, 40,4 milyar TL olarak gerçekleşti. Ertelenmiş vergi gelir etkisi 10,6 milyar TL oldu.

Giderler ne kadar arttı?

Personel giderleri dokuz ayda yüzde 44 artışla 41,5 milyar TL’den 60,0 milyar TL’ye, diğer faaliyet giderleri ise yüzde 67 artışla 62,9 milyar TL’den 105,2 milyar TL’ye yükseldi. Diğer faaliyet giderlerinin içinde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu primleri 6,7 milyar TL, harç, vergi ve fon giderleri 7,4 milyar TL oldu. Banka ayrıca çalışanlarının emekli sandığı vakfında oluşabilecek teknik açık için 3,2 milyar TL karşılık ayırdı (geçen yıl 1,3 milyar TL). Faaliyet giderlerinin faaliyet gelirlerine oranı yüzde 56,2’den yüzde 63,0’a çıktı.

Beklenen zarar karşılıkları da dokuz ayda yüzde 51 artışla 39,4 milyar TL’den 59,5 milyar TL’ye yükseldi. Üçüncü çeyrekte ayrılan karşılık 19,8 milyar TL oldu.

Takipteki krediler ve kredi kartları neden öne çıktı?

İş Bankası’nın takipteki kredi oranı 2025 sonundaki yüzde 3,2’den eylül sonunda yüzde 4,2’ye yükseldi. Banka, yıl içinde kayıttan düşülen alacaklar ve takipteki kredi portföyü satışları olmasaydı bu oranın yüzde 4,59 olacağını açıkladı. Brüt donuk alacak tutarı yıl başındaki 76,0 milyar TL’den 119,2 milyar TL’ye çıktı.

Dokuz ayda takibe yeni düşen 83,6 milyar TL’lik kredinin 39,1 milyar TL’si kredi kartlarından geldi. Kurumsal ve ticari kredilerden 27,1 milyar TL, bireysel kredilerden ise 17,4 milyar TL yeni intikal oldu. Aynı dönemde donuk alacaklardan 29,0 milyar TL tahsilat yapıldı ve toplam 11,5 milyar TL’lik takipteki alacak varlık yönetim şirketlerine satıldı. Üçüncü çeyrekteki satışta 3,8 milyar TL’lik portföy 628 milyon TL bedelle devredildi. Donuk alacaklar için ayrılan toplam karşılık 73,6 milyar TL’ye ulaştı; karşılık oranı yaklaşık yüzde 62.

Sermaye yeterlilik oranı neden geriledi?

İş Bankası’nın sermaye yeterlilik oranı 2025 sonundaki yüzde 18,52’den yüzde 17,23’e geriledi. Çekirdek sermaye oranı yüzde 15,49’dan yüzde 13,46’ya, ana sermaye oranı yüzde 16,26’dan yüzde 14,23’e indi. Yasal özkaynak tutarı 509,3 milyar TL’den 543,5 milyar TL’ye çıkarken, risk ağırlıklı varlıklar 2,75 trilyon TL’den 3,16 trilyon TL’ye yükseldi.

Karşılaştırmada iki yöntem değişikliği önem taşıyor. BDDK’nın kur sabitleme ve menkul kıymet değerleme farklarına ilişkin geçici tedbirleri 2026 başında kaldırıldı. Banka, bu tedbirler olmadan 2025 sonu oranının yüzde 16,04 olacağını açıkladı. Ayrıca İş Bankası, BDDK onayıyla Temmuz 2026 raporlama döneminden itibaren kredi riskini İçsel Derecelendirmeye Dayalı Yaklaşım (İDDY) ile hesaplamaya başladı. Kurumsal portföyde temel, perakende portföyde gelişmiş İDDY kullanılırken, önceki dönemde tüm portföyler standart yaklaşımla hesaplanıyordu.

İş Bankası bilançosunda hangi kalemler büyüdü?

İş Bankası’nın aktif büyüklüğü 5,3 trilyon TL’ye ulaştı. Sermaye benzeri kredilerde yaklaşık iki katlık artış dikkat çekiyor. Başlıca kalemler şöyle:

KalemEylül 2026Aralık 2025Değişim
Aktif toplamı5.299,2 milyar TL4.624,9 milyar TL%14,6
Krediler (takip hariç)2.719,6 milyar TL2.305,1 milyar TL%18,0
Mevduat3.547,0 milyar TL3.098,9 milyar TL%14,5
Menkul değerler843,4 milyar TL774,9 milyar TL%8,8
Alınan krediler ve para piyasası borçları648,6 milyar TL596,4 milyar TL%8,8
İhraç edilen menkul kıymetler133,5 milyar TL114,0 milyar TL%17,1
Sermaye benzeri krediler128,2 milyar TL67,6 milyar TL%89,8
Özkaynaklar457,1 milyar TL427,6 milyar TL%6,9

Gayrinakdi krediler 1,1 trilyon TL seviyesinde gerçekleşti. Ticari nitelikli kredilerin nakdi krediler içindeki payı yüzde 64,5, bireysel kredilerin payı yüzde 35,5 oldu. Vadesiz mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 42,8 ile yıl sonundaki seviyesini korudu; mevduat, kaynakların yüzde 66,9’unu oluşturdu.

Özkaynak kârlılığı ve 2026 beklentileri ne durumda?

Ortalama özkaynak kârlılığı 2025 sonundaki yüzde 18,6’dan yüzde 14,9’a, ortalama aktif kârlılığı yüzde 1,7’den yüzde 1,3’e geriledi. 1 TL nominal değerli pay başına dokuz aylık kâr 1,62 TL oldu.

Banka, 3 Ağustos’ta aşağı yönlü revize ettiği 2026 beklentilerinde 30 Eylül itibarıyla bir değişiklik olmadığını bildirdi. Ağustostaki revizyonda 2026 için özkaynak kârlılığı beklentisi yaklaşık yüzde 20’ye, swap maliyetine göre düzeltilmiş net faiz marjı beklentisi yüzde 3,2-3,4 aralığına çekilmişti. Dokuz aylık yüzde 14,9’luk özkaynak kârlılığı, yıl sonu hedefine ulaşmak için son çeyrekte belirgin bir iyileşme gerektiğini gösteriyor.

Genel Müdür Cahit Çınar ne dedi?

Genel Müdür H. Cahit Çınar, ara dönem faaliyet raporundaki değerlendirmesinde İş Bankası’nın 5,3 trilyon TL aktif büyüklüğüyle Türkiye’nin en büyük özel bankası konumunu koruduğunu belirtti. Çınar, nakdi ve gayrinakdi kredilerle ekonomiye sağlanan toplam 3,9 trilyon TL kaynakla bankanın özel bankalar arasındaki liderliğini sürdürdüğünü vurguladı.

Çınar ayrıca bankanın iştiraki İş Enerji aracılığıyla Bitlis’in ardından Mardin’deki güneş enerjisi santralini devreye aldığını ve öz tüketim amaçlı kurulu gücün 45 megavata ulaştığını aktardı. Banka, COP31’de “İklim Destekçisi” olarak yer alacak. Mobil uygulama İşCep de Global Finance tarafından art arda dördüncü kez “Dünyanın En İyi Bireysel Mobil Bankacılık Uygulaması” seçildi.

Eylül sonu itibarıyla İş Bankası‘nın 990’ı yurt içi, 22’si yurt dışı olmak üzere 1.012 şubesi, 7.255 ATM’si ve 20.723 çalışanı bulunuyor. Banka hisselerinin yüzde 38,66’sı İş Bankası Mensupları Munzam Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı’na ait; yüzde 28,09’luk Atatürk hisseleri CHP tarafından temsil ediliyor, yüzde 33,25’lik bölüm ise halka açık.

  • alk_l_yorum
    Alkışlıyorum
    0
  • e_lendim
    Eğlendim
    0
  • be_endim
    Beğendim
    0
  • be_enmedim
    Beğenmedim
    0
  • d_nceliyim
    Düşünceliyim
    0
  • _ok_k_zd_m
    Çok Kızdım
    0