Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Başkanı ve Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar, Antalya’da düzenlenen COP31 iklim zirvesi kapsamında dört farklı uluslararası kuruluşla toplam 2 milyar dolar tutarında yeni finansman sözleşmeleri imzalayacaklarını açıkladı. Ziraat Bankası 2 milyar dolar anlaşma kapsamında sağlanacak temalı krediler ve finansman paketleri, reel sektörün iklim dönüşümünde kullanılacak.
Bloomberg HT Genel Yayın Yönetmeni Açıl Sezen’in sorularını yanıtlayan Çakar, zirvenin taahhütlerden somut uygulamalara geçiş aşamasında “kritik bir milat” olduğunu söyledi.
Ziraat Bankası’nın 2 milyar dolarlık anlaşması neyi kapsıyor?
Çakar, COP31 kapsamında dört farklı uluslararası kuruluşla toplam 2 milyar dolarlık sözleşme imzalayacaklarını belirtti. Anlaşma yapılacak kuruluşların adları ve kuruluş bazında tutarlar açıklanmadı. Çakar, kaynağın temalı krediler, temalı sendikasyonlar ve diğer finansman araçlarından oluşacağını, tamamının iklim ve çevre odaklı olacağını ifade etti.
Söz konusu kaynakların reel sektörün iklim ve yeşil dönüşüm yatırımlarına aktarılacağını söyleyen Çakar, bu finansmanın ihracatçıların Avrupa Birliği emisyon standartları ve Karbon Sınırda Ayarlama Mekanizması (CBAM) karşısında rekabetçiliğini korumasına yardımcı olacağını vurguladı.
Ziraat Bankası‘nın uluslararası finansmana erişim kapasitesine de değinen Çakar, “Ziraat Bankası Türkiye’de ulusal anlamda en çok kaynak getiren bankadır” dedi. Bankanın küresel piyasalardan sağladığı toplam kaynağın 30 milyar dolar civarında olduğunu kaydeden Çakar, “Yarın itibarıyla buna 2 milyar dolar daha ilave olmuş olacağız” ifadesini kullandı.
“Sorun kaynağın miktarı değil, maliyeti”
Çakar, finansmana erişimde temel sorunun kaynak miktarından çok maliyet olduğunu söyledi. Dünyada yeterli miktarda para bulunduğunu ve Türkiye’nin bu kaynaklara ulaşabildiğini belirten Çakar, bankaların borçlanma maliyetlerinin ABD tahvil faizleri ve CDS primine göre şekillendiğini anlattı. ABD tahvil faizlerinin yüzde 5’e yükseldiğini hatırlatan Çakar, Türkiye’nin CDS priminin makul seviyelerde olmasının finansman maliyeti açısından olumlu olduğunu ifade etti.
Enerji ve jeopolitik gelişmelerin Avrupa ile ABD’de enflasyon ve faizleri etkilediğini belirten Çakar, faizlerde olası bir düşüşün değişken faizli kredilerin maliyetine yansımasını beklediğini söyledi.
İklim finansmanında bankalara düşen görev
İklimin artık yalnızca bir çevre meselesi olmadığını, ticaret, ekonomi, üretim ve gıda güvenliğiyle doğrudan bağlantılı hale geldiğini söyleyen Çakar, 2025-2030 döneminde iklim finansmanı için yıllık 7,8 trilyon dolar ihtiyaç bulunduğunu, mevcut yıllık harcamanın ise 2 trilyon dolar civarında kaldığını belirtti.
Türk bankacılık sektörünün temel hedefinin yeşil ve sürdürülebilir finansmanı uzun vadeli ve uygun koşullarla iç piyasaya aktarmak olduğunu vurgulayan Çakar, sanayicinin ve ihracatçının geride kalmaması için Avrupa Birliği müktesebatı ve yeşil dönüşümle bağlantılı geçiş finansmanının önemine dikkat çekti. Çakar, bankaların da kredi politikalarını, risk yönetimini ve tahsilat süreçlerini bu dönüşüme uyarlaması gerektiğini söyledi. Çakar, COP31 öncesinde TBB Başkanı sıfatıyla bankacılık sektörünün enerji kredilerinin 1 trilyon TL’yi aştığını açıklamıştı.
Ziraat Finans Grubu 225 milyar dolara ulaştı
Çakar, Ziraat Bankası’nın solo bazda 200 milyar dolar, Ziraat Finans Grubu’nun ise 225 milyar dolar büyüklüğe ulaştığını söyledi. Grubun 22 ülkede 130 noktada faaliyet gösterdiğini belirten Çakar, bankanın kredi türlerine göre pazar paylarını şöyle sıraladı:
| Alan | Ziraat Bankası’nın payı |
|---|---|
| Tarımsal krediler | Yüzde 70 civarı |
| Türkiye ihracatının bankadan geçen kısmı | Yüzde 25 |
| Konut kredileri | Yüzde 22 |
| Kurumsal krediler | Yüzde 20 civarı |
| Yabancı para krediler | Yüzde 17 civarı |
| İhracat kredileri | Yüzde 17 civarı |
Bankanın 163 yıllık tarım finansmanı misyonuna dikkat çeken Çakar, “Tarım bizim ana misyonumuz” dedi ve 1 milyonun üzerinde üreticiye 1 trilyon TL’yi aşan finansman sağladıklarını söyledi. Çakar, önümüzdeki yıl seçici kredi stratejisiyle üretimin, yatırımın, istihdamın ve ihracatın finansmanına odaklanacaklarını belirtti.
“Zoru geride bıraktık”
Ekonomiye ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Çakar, Körfez’deki savaşın petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıdığını ve bunun cari dengede önemli bir maliyet yarattığını hatırlattı. Daha önce yüzde 70’e yaklaşan enflasyonda dezenflasyon sürecinin başladığını belirten Çakar, “Zoru geride bıraktığımızı, enflasyonun artık yavaş düşüş eğilimine girdiğini görüyoruz” dedi. Çakar, olağan dışı bir gelişme yaşanmaması halinde normalleşmenin çok uzak olmayan bir zamanda gerçekleşmesini ve piyasaların daha da sakinleşmesini beklediğini söyledi. Enflasyondaki düşüşün piyasalarda öngörülebilirliği artırdığını da ekledi.
Bankacılık sektörünün sermaye yapısının ve bilançolarının son derece sağlıklı bir düzeyde seyrettiğini vurgulayan Çakar, geçici olarak sıkıntıya düşen KOBİ’ler ve bireysel borçlular için BDDK ile yürütülen yapılandırma çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Çakar, Ziraat Bankası’nın üretimi, yatırımı ve ihracatı desteklemeye devam edeceğini, finansın reel sektörle tam uyum içinde çalışacağını sözlerine ekledi.
