Ekonomim yazarı Vahap Munyar, köşe yazısında halka açık şirketlerden birinin patronundan aldığı mektuba yer verdi. Şirket patronu, “fon skandalı” olarak anılan süreçte şirketin 135 milyon liralık yatırımının nasıl fon krizine takıldığını, PBLK statüsündeki satış emirlerinin neden ödenmediğini ve bugüne kadar ana paralarının yalnızca yüzde 1,5’ini alabildiklerini anlattı. Mektup sahibinin kimliği ve şirketin adı yazıda paylaşılmadı.
135 milyon lira fonlara nasıl yatırıldı?
Mektuba göre şirket, yıllardır nakit varlıklarını mevduat, repo ve banka para piyasası fonlarında değerlendiriyordu. Temmuz ve ağustos aylarında Tera ve Atlas fonlarının yüksek getirilerini gören şirket yönetimi, SPK, TEFAS, Takasbank ve Borsa İstanbul gibi kurumların denetim ve gözetimine güvenerek çalıştığı banka aracılığıyla bu fonlara 135 milyon lira yatırdı.
Şirket patronu, halka arz için sıra bekledikleri süreçte SPK’nın ne kadar sıkı inceleme ve denetim yaptığına bizzat tanık olduklarını belirtti. Bu titizliğin sermaye piyasalarındaki diğer kuruluşlar için de aynı ciddiyetle geçerli olduğunu düşünerek kuruma güvendiklerini ifade etti. Mektupta, bu süreçte birkaç kez fonların tamamını satıp paralarını sorunsuz şekilde aldıklarını ve sisteme güvenlerinin bu şekilde pekiştiği de anlatılıyor.
Şirket, yatırımları için ayırdığı parayı eylül sonuna kadar yaklaşık 2,5-3 ay fonlarda tuttu ve neredeyse hiç para çekmedi. Bu dönemde fon değeri kağıt üzerinde 170 milyon lirayı aştı.
PBLK statüsündeki satış emirlerine ne oldu?
Mektup sahibine göre şirket, 15 Eylül 2026’da küçük bir tutarla yeni bir fon alım emri verdi ve bu emir iptal edilmeden gerçekleşti. 16 Eylül sabahı Borsa İstanbul’un sert düşüşle açıldığını ve fonların portföylerindeki hisselerin değer kaybettiğini gören şirket, satış emri verdi. Ancak 16 Eylül’deki satış emirlerinin karşılığı hesaba geçmedi; işlemler sistemde “PBLK” yani blokeli statüye geçmişti. Şirket 18 Eylül’de paranın hesaba yatırılmasını beklerken fonlara müdahale edildi ve alacakları ödenmedi.
Mektupta, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79. maddesine dikkat çekildi. Bu madde, takas talimat ve işlemleri ile ödeme işlemlerinin, ilgili kuruluşların faaliyetleri durdurulsa, temerrüde ya da tasfiyeye girseler dahi geri alınamayacağını ve iptal edilemeyeceğini düzenliyor. Şirket patronu, kendi durumlarında olağanüstü tasfiye süreci gerekçe gösterilerek bu güvencenin fiilen etkisiz bırakıldığını düşündüklerini belirtti.
7596 sayılı kanun PBLK’lı yatırımcıları nasıl etkiledi?
27 Ekim 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanan 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, 17 Eylül’den itibaren geçerli olacak şekilde PBLK statüsündeki yatırımcıları yeniden “fon pay sahibi” olarak tasfiye kapsamına aldı. Mektuba göre SPK yetkilileri önce “PBLK’lıların parası fondaki parayla ödenecek” yönünde açıklama yaptı, ardından TBMM’de PBLK kaydının takasın tamamlandığı anlamına gelmediğini savundu. SPK, PBLK statüsüne ilişkin görüşünü ayrı bir açıklamayla da kamuoyuyla paylaşmıştı.
Şirket patronu bu noktada şu soruyu yöneltti: “Satış emri zamanında verilmiş ve işlem sistemde ‘blokeli statü’ye geçmişken, sonradan çıkarılan özel bir kanunla işlemin hukuki sonucunun değiştirilmesi ‘hukuk güvenliği’ ile bağdaşabilir mi?” Mektupta, tasfiye edilen emsal fonlarda “alacaklı statüsü”nün korunduğu örnekler bulunurken kendilerine neden farklı bir uygulama yapıldığının açıklığa kavuşmadığı da vurgulandı. SPK’nın başlangıçta PBLK statüsündeki yatırımcıların farklı değerlendirileceği yönünde açıklamalar yaptığını, sonrasında ise herkesin tasfiye bakiyesinden pay sahipliği oranında ödeme alacağının söylendiğini aktardı.
1 milyon liralık ara ödemeden ne kadar alındı?
Mektup sahibi, ardından 1 milyon liraya kadar ara ödeme sisteminin getirildiğini hatırlattı. Ana parası 1 milyon liraya kadar olan bazı yatırımcılar paralarının tamamını alabilirken, yüksek tutarlı yatırımcıların son derece düşük oranda ödeme alabildiğini belirtti. Şirket, 135 milyon liralık ana parası ve 170 milyon liraya ulaşan fon değerine karşılık bugüne kadar yalnızca 2 milyon lira alabildi. Bu tutar, ana paranın yalnızca yüzde 1,5’ine karşılık geliyor.
Mektupta fon kazançlarından yüzde 17,5 stopaj tahsil edildiği de hatırlatıldı. Şirket patronu, bu stopajların iadesinin gündeme getirilmesi halinde mağdur yatırımcılara dağıtılacak bir kaynak oluşabileceğini savundu.
“Bunun neresi suç?”
Şirket patronu, kamuoyunda yasa dışı bir iş yapmış, kumar veya bahis oynamış gibi bir algı oluşturulduğunu, bu nedenle en yakın çevrelerine bile paralarının fonlarda kaldığını söylemeye çekindiklerini anlattı. İçeriden bilgi almadıklarını ve kimseyle birlikte hareket etmediklerini belirten patron, “Yalnızca borsadaki düşüşü gördük ve kendi paramızı korumak için satış emri verdik. Bunun neresi suç?” diye sordu.
Devletin koyduğu kurallara uygun yatırım yaptıklarını, ancak devletin sonradan değiştirdiği uygulamalar nedeniyle paralarına ulaşamadıklarını ifade eden şirket patronu, mektubunu şu sorularla tamamladı: Bütün bu yaşananları gören yabancı yatırımcı Türkiye’nin sermaye piyasalarına nasıl güvenecek? Yarın hangi yatırımcı SPK’ya, Takasbank’a, TEFAS’a ve işlemlerin kesinliğine inanabilecek?
