İktisatçı Mahfi Eğilmez, Türkiye’de imalat sanayisindeki daralma, yatırımlardaki zayıflama ve ihracatın karşı karşıya olduğu sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İmalat sanayisinde 31 aydır süren daralmaya dikkat çeken Eğilmez, Türkiye’nin rekabet gücünü zayıflatan bu sorunların gelecekte daha ciddi ekonomik sıkıntılara yol açabileceği uyarısında bulundu.
Sanayi üretimindeki tablonun ciddi olduğunu vurgulayan Eğilmez, “Sanayi üretim endeksine baktığımız zaman orada çok ciddi görünüyor. Çok ciddi bir gerileme var” dedi. Eğilmez’e göre alt kalemlere inildiğinde özellikle imalat sanayisinde üretimde belirgin bir bozulma görülüyor.
Mahfi Eğilmez yatırımlar için ne dedi?
Mahfi Eğilmez, üretimdeki zayıflamanın yanı sıra şirketlerin yatırım iştahındaki gerilemeye de dikkat çekti. Geleceğe ilişkin beklentilerin bozulmasının şirketlerin yatırım kararlarını olumsuz etkilediğini belirten Eğilmez, mevcut sorunların yalnızca faiz politikasıyla çözülemeyeceğini vurguladı. Beklentilerin düzelmesi için kurumsal yapıdaki zayıflıkların da ele alınması gerektiğine işaret etti.
İhracat ve Avrupa’daki durgunluk neden önemli?
Mahfi Eğilmez, “Bu bizi ileride çok sıkıntıya sokabilir” uyarısında bulunarak ihracattaki artışın beklentileri karşılamadığını söyledi. “Yani tamam ihracat artıyor falan ama öyle umduğumuz gibi gitmiyor bu işler” diyen Eğilmez, dış koşulların da bunda etkili olduğunu belirtti. Türkiye’nin esas ihracat pazarı olan Avrupa’da işlerin iyi gitmediğini, hatta çok kötü gittiğini ifade etti.
Rekabet gücü konusuna da değinen Eğilmez, Türkiye’nin üretim alanında yaratıcı bir potansiyele sahip olduğunu belirterek “Bizim gerçekten yaratıcılığımız var, bu topraklarda o var” dedi. Ancak Türkiye’de üretilen bazı ürünlerin artık çok daha düşük maliyetli ülkelerde üretilmeye başlandığını, yüksek enerji ve maliyet yükünün Türk sanayisinin fiyat rekabetini zorladığını vurguladı.
İmalat sanayisinde son durum ne?
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI, eylüldeki 47,9’dan ekimde 47,3’e gerileyerek haziran ayından bu yana en düşük seviyeye indi. 50 eşik değerinin altındaki her okuma faaliyet koşullarında bozulmaya işaret ediyor; endeks Nisan 2024’ten bu yana 31 aydır kesintisiz olarak bu eşiğin altında bulunuyor. Ekimde 10 sektörden yalnızca biri üretimini artırabildi, yüksek maliyet baskıları ise imalat sektöründe büyümeyi baskılayan ana etkenlerden biri olmayı sürdürdü.
Eğilmez, ekim ayındaki değerlendirmelerinde de sanayinin GSYH içindeki payının geçmişteki yüzde 22-23 seviyelerinden yüzde 17,1’e gerilediğine dikkat çekerek “tehlike çanları çalıyor” uyarısında bulunmuştu. Eğilmez o dönemde son dönemdeki yatırımların büyük ölçüde idame, tamamlama ve bakım-onarım harcamalarıyla sınırlı kaldığını, yeni üretim kapasitesi yaratacak yatırımların ise çok az olduğunu söylemişti. Sanayideki zorlu tabloya ilişkin iş dünyasının değerlendirmelerini TÜSİAD Başkanı Ozan Diren’in açıklamaları haberimizde aktarmıştık.
