Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2. çeyreğe ilişkin dönemsel gayri safi milli hasıla sonuçlarını yayımladı. Veriler ikinci çeyrekte de büyümeyi iç tüketimin desteklediğini gösterdi. İthalatta 3 yılın en yüksek artışı yaşanırken ihracat tarafında ise yine düşüş izlendi. Böylelikle ihracatta düşüş üçüncü çeyreğine çıkarken, pandemiden bu yana en uzun seri olarak kaydedildi. Sektörel bazda hizmetler sektöründeki büyüme dikkat çekti. Sanayide ise ihracat tarafında olduğu gibi üçüncü çeyrekte de daralma yaşandı.
Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,8 büyüme kaydetti.
TÜİK verilerine göre yılın ikinci çeyreğinde yurt içi hasıla bir önceki çeyreğe yüzde 3,5 arttı.
Veriler Türkiye ekonomisinde ilk çeyrekte olduğu gibi ikinci çeyrekte de iç tüketimin büyümeyi sırtladığını gösterdi.
Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2023 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 15,6 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 5,3, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 5,1 arttı. Mal ve hizmet ithalatı yüzde 20,3 artarken ihracatı yüzde 9 azaldı.
İthalatta ikinci çeyrekte görülen artış 3 yılın en yüksek artışı olurken, ihracat tarafında birbirini izleyen üç çeyrekte yaşanan düşüşle birlikte pandemi sürecinden bu yana en uzun daralma serisi kaydedildi.
Sanayi daraldı, hizmetler büyümede öne çıktı
Sektörel bazda bakıldığında ise yılın ikinci çeyreğinde sanayideki daralmaya karşın hizmetler tarafındaki büyüme dikkat çekti.
GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde ikinci çeyrekte diğer hizmet faaliyetleri yüzde 6,6, hizmetler yüzde 6,4, inşaat yüzde 6,2, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 5,1, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 4,9, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 3,2, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 1,3 ve tarım sektörü yüzde 1,2 arttı.
Sanayi yüzde 2,6; mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri ise yüzde 1,2 azaldı. Böylelikle sanayide birbirini izleyen 3. çeyrekte de daralma kaydedildi.
Yatırımlarda yukarı yönlü ivme
2. çeyrekte büyümeye 1,3 puan katkı yapan yatırımların detaylarına bakıldığında makine teçhizat yatırımlarındaki yukarı yönlü ivme dikkat çekti.
2. çeyrekte makine-teçhizat yatırımları yüzde 7,4 arttı. Böylelikle son 3 çeyreğin en hızlı artışı görüldü. İnşaat yatırımlarında ise yüzde 2,5’lik artış izlendi.
Beklenti yüzde 4 seviyesindeydi
Bloomberg HT anketine katılan ekonomistlerin beklentisi ikinci dönemde büyümenin yıllık bazda yüzde 4 olması yönündeydi.
Ankette en düşük tahmini veren kurum 2. çeyrekte yıllık yüzde 2,5; en yüksek tahmini veren kurum ise yüzde 4,7 büyüme tahmininde bulunmuştu.
Çeyreklik bazda büyüme beklentisi ise yüzde 3,3 olarak belirlenmişti.
Yılın ilk çeyreği için yüzde 4 olarak açıklanan büyüme verisi de yüzde 3,9’a revize edildi.
Öncü göstergelerde hane halkı tüketimi öne çıkmıştı
Perakende satışların dahil olduğu öncü göstergeler, sanayi ve ihracatta yavaşlamaya rağmen tüketimin ikinci çeyrekte güçlü kaldığını gösterdi.
Mayıs ayında perakende satışlar önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 30 artış kaydetmişti. Haziran ayında ise perakende satışlardaki yıllık artış yüzde 28,5 olmuştu.
Sanayi üretimine ilişkin göstergeler de Şubat ayındaki yıkıcı depremlerin ardından toparlanmanın sınırlı olduğunu göstermişti.
Nisan ayında sanayi üretimi bir önceki yıla göre yüzde 1,2 gerilerken, Mayıs ayında yüzde 0,2’lik, Haziran ayında ise yüzde 0,6’lık sınırlı yükseliş görülmüştü.
İhracat tarafında ise ikinci çeyrekte gerileme kaydedilmişti. TÜİK verilerine göre 2023’ün ikinci çeyreğinde toplam ihracat bir önceki yıla göre yüzde 6’ya varan düşüşle 61,74 milyar dolara geriledi.
Kaynak: Bloomberg HT
