Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) başlattığı fon tasfiye süreçlerinin ardından binlerce yatırımcı geri ödemelerin nasıl ve ne zaman yapılacağını merakla takip ediyor. Bu süreçte E-Devlet ve e-Yatırımcı sistemlerinde fon portföylerinin yanında beliren PBLK ibaresi, ilk ödeme sıralamasında öncelik kazanacak yatırımcılar açısından kritik bir gösterge haline geldi.
PBLK Kodu Ne Anlama Geliyor?
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre e-Yatırımcı ekranlarında karşınıza çıkan PBLK, varlıklarınızın devam eden bir satış veya takas sürecinde olduğunu ve bu süreç tamamlanana kadar ilgili tutar ya da pay üzerinde yeni bir işlem yapılamayacağını ifade eder.
Fon tasfiyeleri özelinde ise fon bilgilerinin yanında yer alan PBLK kodu; yatırımcının tasfiye kararı öncesinde satış emri verdiğini ve bu emrin başarıyla takas sistemine iletildiğini gösteriyor. Tasfiye sürecinde ilk etapta ödeme yapılacak grupta yer alan yatırımcılar, ilgili kısıtlamalar devreye girmeden önce emirlerini ileterek takasa aktarmış olan kişiler olacak.
Ödeme Öncelikleri Nasıl Belirlenecek?
Sistemde PBLK ibaresi bulunan işlemler için bir sonraki aşamada inceleme yapılacak. Gerçekleştirilecek kontroller doğrultusunda:
- Fon yöneticisinin verilen satım emrini ilgili fiyattan işleme alıp almadığı,
- İşlemlerin takas sistemine belirtilen fiyattan girip girmediği,
detaylıca kontrol edilecek. Bu teknik incelemelerin ardından ilk ödeme grubunda hangi işlemlerin öncelikli olarak nakde dönüştürülüp yatırımcı hesabına aktarılacağı netleşecek. Yatırımcılar fonlarının bu öncelikli grupta olup olmadığını E-Devlet üzerindeki e-Yatırımcı sekmesinden kolaylıkla takip edebilecek.
Fiyatlama Konusundaki Belirsizlik Sürüyor
PBLK kodu yatırımcının ilk geri ödeme grubundaki öncelikli konumunu gösterse de ödenecek tutarın hangi fiyat üzerinden hesaplanacağı konusunda henüz tam bir netlik bulunmuyor.
Normal şartlarda yatırım fonlarında satış talimatı fon tüzüğünde belirtilen valör kurallarına göre işler. Örneğin, saat 13.30’dan önce verilen bir satış emri, gün sonunda ilan edilen fiyat üzerinden gerçekleşir. Ancak tasfiye süreçlerinde farklı ve karmaşık bir tablo ortaya çıkmaktadır:
- Yatırımcı tasfiye kararı açıklanmadan önce satış emrini vermiş olabilir.
- Ancak tasfiye müdahalesi, o günün akşamı oluşacak gün sonu fiyatı henüz ilan edilmeden gerçekleşmiş olabilir.
Mevcut SPK düzenlemelerinde, tasfiye öncesinde verilmiş bu tür emirlerin normal işlem kuralları gereği gün sonu fiyatından mı yoksa tasfiye sonrasında belirlenecek yeni portföy değeri üzerinden mi hesaplanacağına dair açık ve net bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle PBLK koduna sahip yatırımcılara ödenecek nihai ve kesin tutar, tasfiye sürecini yürüten bankalar ve yetkililerin yapacağı detaylı hesaplamaların ardından netleşecektir.
Kaynak: CNBC-E
