İşverenin bilgisi dahilinde evden çalışan bir müdürün devamsızlık gerekçesiyle işten çıkarılmasına ilişkin karar, evden çalışma ve işe iade konusunda emsal niteliğiyle yeniden gündeme geldi. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 52. Hukuk Dairesi, işverenin uzun süre itiraz etmediği evden çalışma düzeninin “kabul edilmiş çalışma biçimi” haline geldiğine hükmederek işçinin işe iadesine karar verdi.
Karar, 13 Eylül 2024 tarihli (E.2024/351, K.2024/1416) ve kesin nitelikte.
Olay nasıl gelişti?
18 Ocak 2021’de işe başlayan ve dış ticaret alanında müdür olarak görev yapan davacı, 25 Ocak 2022’den itibaren evden çalışmaya geçti. İşveren 25 Mart 2022 tarihli bildirimle, işçinin işyerine gelmediğini öne sürerek iş sözleşmesini devamsızlık nedeniyle haklı nedenle feshetti; fesih tarihi 8 Nisan 2022 olarak gösterildi.
İşçi, feshin geçersizliğinin tespiti, işe iade ve mali sonuçlardan işverenin sorumlu tutulması talebiyle dava açtı. Bakırköy 13. İş Mahkemesi davayı reddetti. Mahkeme, sözleşmede evden çalışmaya ilişkin bir onay bulunmadığını, işçinin çalışma biçimini tek taraflı belirleyemeyeceğini ve devamsızlık tutanakları nedeniyle feshin haklı olduğunu değerlendirdi. İşçinin avukatı kararı istinafa taşıdı.
Bölge Adliye Mahkemesi evden çalışmayı neden kabul etti?
Bölge Adliye Mahkemesi dosyayı farklı değerlendirdi. Kararda öne çıkan tespitler şöyle:
- SGK bildirimi: İşçinin SGK hizmet dökümünde Ocak, Şubat ve Mart 2022 aylarında 30’ar gün çalışma görünüyor, eksik gün bildirimi yapılmamış.
- Tanık beyanları: Davacı tanığı, işyerinde evden çalışma sisteminin uygulandığını, kendisinin ve satın alma müdürünün de bu şekilde çalıştığını söyledi. İşveren tanığı da davacının bir süre evden çalıştığını ve bunu e-postalarından gördüğünü ifade etti.
- Tutanak ve bildirim eksikliği: İşveren 29 Mart 2022’ye kadar devamsızlık tutanağı tutmadı, evden çalışmaya itiraz etmedi ve bu düzenin kaldırıldığına dair bir bildirimde bulunmadı.
Mahkeme, işverenin çalışma düzenini değiştirmek istiyorsa bunu işçiye açıkça bildirmesi gerektiğini, bunun yerine devamsızlık tutanağı tutulduğunu belirtti. İşçinin devamsızlık kastı bulunmadığı, işine uzaktan devam ettiği kabul edildi. İşveren feshin haklı nedene dayandığını ispatlayamadığı için fesih geçersiz sayıldı.
İşçiye ne kadar tazminat ödenecek?
Mahkeme, ilk derece kararını kaldırarak feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine hükmetti. İşçinin kararın kesinleşmesinden itibaren 10 gün içinde işverene başvurması halinde işe başlatılmaması durumunda, 4 aylık brüt ücret tutarında 31.466,96 TL işe başlatmama tazminatı ödenecek. Çalıştırılmadığı süre için ise en çok 4 aylık ücret ve diğer haklar toplamı olarak brüt 33.226,96 TL belirlendi. Karar oy birliğiyle verildi ve temyiz yolu kapalı.
Evden çalışanlar için karar ne anlama geliyor?
Karar, yazılı bir sözleşme olmasa da işverenin bilerek ve itiraz etmeden sürdürdüğü evden çalışma düzeninin sonradan devamsızlık gerekçesi yapılamayacağını ortaya koyuyor. Uzaktan çalışmanın esasları ise mevzuatta yazılı sözleşmeye bağlanmış durumda; Uzaktan Çalışma Yönetmeliği’ndeki son değişiklikle hibrit çalışmada ofis ve ev günlerinin de iş sözleşmesine yazılması öngörülüyor.
