Çin’de 670 banka 2025 yılında faaliyetine son verdi. Fitch Ratings’in CNBC tarafından 5 Ekim 2026’da aktarılan analizine göre bu sayı bir yıl için rekor düzeyde ve kapananların büyük bölümü küçük ölçekli kırsal bankalardan oluşuyor. Pekin yönetimi, birleşme ve tasfiyelerle daha az sayıda, daha büyük ve sermayesi daha güçlü banka oluşturmayı hedefliyor.
Çin’de 670 banka battı mı, birleştirildi mi?
Rakam, 670 ayrı iflas anlamına gelmiyor. Çin Ulusal Finansal Düzenleme İdaresi’nin ağustosta yayımladığı rapora göre lisansı iptal edilen kırsal bankaların çoğu başka bankalara devredildi veya daha büyük yapılar altında birleştirildi. Aynı rapora göre denetime tabi tüzel kişiliğe sahip finans kuruluşu sayısı 2025 sonunda 6 bin 489’a indi; bir yılda 711 kurum eksildi ve bu azalmanın yaklaşık 670’i küçük ve orta ölçekli kırsal bankalardan kaynaklandı.
Oran konusunda kaynaklar farklı ifadeler kullanıyor: CNBC’nin Fitch’e dayandırdığı haberde Çin’in bankalarının yaklaşık dörtte birini kapattığı belirtilirken, düzenleyici kurumun verilerinde 2025’teki 670’lik azalma kırsal küçük ve orta ölçekli bankaların yüzde 18,6’sına karşılık geliyor.
Kırsal bankalar neden sistemin zayıf halkası?
Fitch, küçük ve kırsal ticari bankaların Çin finans sisteminin en kırılgan bölümü olmayı sürdürdüğünü; zayıf aktif kalitesi, düşük sermaye ve yönetişim eksikliklerinin özellikle ülkenin az gelişmiş bölgelerinde belirginleştiğini bildirdi. Öne çıkan göstergeler şöyle:
- Aktif kârlılığı: 2026’nın ilk yarısında yüzde 0,45 (2021’de yüzde 0,56)
- Takipteki kredi oranı: kırsal bankalarda yaklaşık yüzde 2,8, sektör ortalaması yüzde 1,5
- Risk yoğunlaşması: küçük işletmeler, gayrimenkul geliştiricileri ve yerel yönetimlerin finansman araçları
Sorun bankacılık sisteminin geneline yayılır mı?
Fitch’e göre bu olası görünmüyor. Kuruluş, küçük bankaların ağırlıklı olarak yerel ölçekte faaliyet gösterdiğine ve bankalararası piyasadaki ağırlıklarının sınırlı olduğuna dikkat çekerek, bu kurumlardaki sıkıntının sistem geneline sıçrama ihtimalini düşük görüyor. Bununla birlikte yapısal zayıflıkların yakın vadede sürebileceği belirtiliyor.
Konsolidasyonun amacı denetimi güçlendirmek, düzenleme arbitrajını sınırlamak ve şeffaflığı artırmak. Süreç, Çin ekonomisinde yavaşlama işaretlerinin sürdüğü bir dönemde hız kazandı.
Bu tablo ne anlama geliyor?
Başlıklara “tarihi tasfiye” olarak yansısa da yaşanan, toplu bir banka iflası dalgasından çok devlet eliyle yürütülen bir birleştirme süreci: Dağınık ve küçük ölçekli kırsal banka ağı, daha az sayıda bölgesel bankaya dönüştürülüyor. Türkiye’de bankacılık sektörünün güncel durumu için BBVA Research’ün eylül ayı sektör görünümü raporuna bakılabilir.
