Türk Eximbank, dijitalleşme ve veri temelli süreçlerle desteklenen yeni bir iş modeline hazırlanıyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bankanın stratejik dönüşümü kapsamında farklı finansman araçlarının tek bir ihracat stratejisi altında daha etkin kullanılacağı bir yapı üzerinde çalıştıklarını açıkladı.
Türk Eximbank‘ın yeni iş modeli neleri kapsıyor?
Bolat’ın değerlendirmesine göre çalışmalar şu başlıklarda yürütülüyor:
- Mevcut ürün ve hizmetlerin daha entegre hale getirilmesi
- Alıcı kredileri ve proje finansmanı imkânlarının geliştirilmesi
- Tedarik zinciri finansmanının güçlendirilmesi
- KOBİ’lerin finansmana erişiminin artırılması
Orta Vadeli Program’ın üç yıllık hedefleri arasında da bankanın ihracat finansmanı araçlarının etkinliğinin artırılması ve yeni pazarlara yönelik faaliyetlerin önceliklendirilmesi yer alıyor. Bankanın iş modeli ile kurumsal altyapısının uluslararası en iyi uygulamalar dikkate alınarak geliştirilmesi öngörülüyor. Yeni modelin ne zaman devreye gireceğine ilişkin bir takvim paylaşılmadı.
Hangi pazarlar öncelikli olacak?
Bolat, özel sektör alıcılarına yönelik finansman imkânlarının genişletilmesinin, reasürans ve risk paylaşımına dayalı yapıların yaygınlaştırılmasının ve proje finansmanı modelinin daha geniş bir coğrafyada uygulanmasının planlandığını belirtti. Afrika, Orta Asya, Orta Doğu, Uzak Doğu ve Latin Amerika öncelikli bölgeler olarak sayıldı.
Türk Eximbank geçen yıl Türk firmalarının yurt dışında üstleneceği projeler için 18 ülkeye yönelik 56 niyet mektubu düzenledi; 34 ülkede 36 bankaya toplam 969 milyon dolarlık alıcı kredisi limiti tahsis etti.
İhracatçı için ne değişecek?
Açıklamaya göre ihracat alacak sigortasının, firmaların vadeli satış yapabilmesini destekleyen bir araç olarak daha yaygın kullanılması hedefleniyor. Bakanlığın sağladığı Referans Ticari Faiz Oranları Desteği’nin kapsamı genişletilerek daha fazla firmanın yatırım malı ve proje ihracatında bu destekten yararlanması amaçlanıyor. İlerleyen dönemde yatırım kredilerinin toplam portföy içindeki payının artırılması da planlar arasında.
Bu başlıklar şimdilik hedef ve plan düzeyinde; faiz, limit veya başvuru koşullarında somut bir değişiklik duyurulmadı. Bankanın mevcut ölçeği için 2026 için açıklanan 59 milyar dolarlık destek hedefine ve ilk yarıdaki 32 milyar dolarlık desteğe bakılabilir.
Yüksek teknoloji ve yeşil dönüşümde durum ne?
Bolat, bankanın orta-yüksek teknoloji ihracatının yüzde 58’ine, yüksek teknoloji ihracatının yüzde 59’una destek sağladığını söyledi. İhracatçı Performans Potansiyel Değerlendirme Modeli ile bu firmaların kredilerden aldığı payın artmaya devam ettiği belirtildi.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi düzenlemelerle ihracatçıların yeşil dönüşüm finansmanı ihtiyacının arttığına dikkat çeken Bolat, Türk Eximbank’ın geçen yıl Dünya Bankası ve Asya Altyapı Yatırım Bankası gibi kuruluşlarla iş birliği yaparak yaklaşık 2 milyar dolarlık sürdürülebilirlik temalı fon temin ettiğini aktardı. Uluslararası kuruluşlardan sağlanan uzun vadeli kaynaklar yüksek teknoloji, yenilenebilir enerji, düşük karbonlu üretim ve dijitalleşme alanlarına, ayrıca kadın girişimciler ile KOBİ’lere yönlendiriliyor.
Türk Eximbank, artan talep doğrultusunda katılım finans ürünlerini de sunmaya başladı; “Pencere Sistemi Modeli” ile bu faaliyetler diğer bankacılık işlemlerinden ayrı yürütülüyor.
