Ziraat Bankası, 2026 yılının ilk dokuz ayına ilişkin konsolide olmayan (solo) finansal tablolarını açıkladı. Bankanın net kârı, geçen yılın aynı dönemindeki 113 milyar 679 milyon TL’den yüzde 9,5 artışla 124 milyar 470 milyon TL’ye yükseldi. Aktif büyüklüğü ise ilk kez 10 trilyon TL’yi aşarak 10 trilyon 121 milyar TL’ye ulaştı.
Ziraat Bankası bilanço verilerine göre yalnızca üçüncü çeyrekte elde edilen net kâr 50 milyar 291 milyon TL oldu. Bu tutar geçen yılın aynı çeyreğindeki 49 milyar 669 milyon TL’nin yalnızca yüzde 1,3 üzerinde. Hisse başına kâr 1,471 TL olarak hesaplandı. Finansal tabloların sınırlı denetimini PwC yaptı ve raporda olumlu sonuç bildirdi; herhangi bir şart ya da çekince yer almadı.
Ziraat Bankası bilançosunda kârı hangi kalemler belirledi?
Ziraat Bankası’nın faiz gelirleri dokuz ayda yüzde 31,6 artışla 1 trilyon 31 milyar TL’den 1 trilyon 357 milyar TL’ye çıktı. Kredilerden alınan faizler 660,7 milyar TL’den 900,5 milyar TL’ye, menkul değerlerden alınan faizler 240,4 milyar TL’den 322,4 milyar TL’ye yükseldi. Zorunlu karşılıklardan 110,4 milyar TL faiz geliri elde edildi.
Faiz giderleri ise yüzde 24,2 artışla 821,6 milyar TL’den 1 trilyon 20 milyar TL’ye çıktı. Mevduata ödenen faizler 655,5 milyar TL’den 804,9 milyar TL’ye, para piyasası işlemlerine ödenen faizler 97,2 milyar TL’den 145,5 milyar TL’ye yükseldi. Faiz gelirlerinin giderlerden daha hızlı artmasıyla net faiz geliri yüzde 60,7 artarak 209,8 milyar TL’den 337,1 milyar TL’ye ulaştı.
Net ücret ve komisyon gelirleri yüzde 39,9 artışla 86,4 milyar TL oldu. Temettü gelirleri 2,4 milyar TL, diğer faaliyet gelirleri ise geçen yılın hafif altında 59,1 milyar TL olarak gerçekleşti. Ticari zarar ise büyüdü: Geçen yıl 25 milyar TL olan net ticari zarar bu yıl 55,9 milyar TL’ye çıktı. Bu sonuçta türev finansal işlemlerden kaynaklanan 59,8 milyar TL’lik zarar belirleyici oldu. Kambiyo işlemlerinden 6,7 milyar TL kâr, sermaye piyasası işlemlerinden 2,8 milyar TL zarar yazıldı.
| Kalem (milyon TL) | 9 ay 2025 | 9 ay 2026 | Değişim |
|---|---|---|---|
| Net faiz geliri | 209.783 | 337.050 | %60,7 |
| Net ücret ve komisyon gelirleri | 61.707 | 86.358 | %39,9 |
| Ticari kâr/zarar (net) | -24.998 | -55.885 | Zarar büyüdü |
| Faaliyet brüt kârı | 308.351 | 429.002 | %39,1 |
| Beklenen zarar karşılıkları | 51.188 | 81.272 | %58,8 |
| Personel giderleri | 42.928 | 62.258 | %45,0 |
| Diğer faaliyet giderleri | 63.874 | 106.291 | %66,4 |
| Vergi öncesi kâr | 150.254 | 178.884 | %19,1 |
| Vergi karşılığı | 36.575 | 54.414 | %48,8 |
| Net dönem kârı | 113.679 | 124.470 | %9,5 |
Gelirler yüzde 39 arttı, net kâr neden yüzde 9,5’te kaldı?
Faaliyet brüt kârı yüzde 39,1 artışla 429 milyar TL’ye çıkmasına rağmen net kârdaki artış sınırlı kaldı. Bunun üç nedeni var. Birincisi, beklenen zarar karşılıkları yüzde 58,8 artışla 81,3 milyar TL’ye yükseldi. İkincisi, giderler gelirlerden hızlı büyüdü: Personel giderleri yüzde 45 artışla 62,3 milyar TL’ye, diğer faaliyet giderleri yüzde 66,4 artışla 106,3 milyar TL’ye çıktı.
Üçüncü neden vergi yükü. Vergi öncesi kâr yüzde 19,1 artışla 178,9 milyar TL olurken vergi karşılığı yüzde 48,8 artarak 54,4 milyar TL’ye ulaştı. Vergi karşılığının vergi öncesi kâra oranı geçen yılki yaklaşık yüzde 24’ten yüzde 30’a çıktı.
Aktifler, krediler ve mevduat ne kadar büyüdü?
Bankanın aktif büyüklüğü 2025 sonundaki 8 trilyon 474 milyar TL’den yüzde 19,4 artışla 10 trilyon 121 milyar TL’ye çıktı. Genel Müdür Alpaslan Çakar’ın değerlendirmesine göre aktifler yalnızca üçüncü çeyrekte yüzde 11,5 büyüdü.
Nakdi krediler yılbaşından bu yana yüzde 28,8 artışla 4,24 trilyon TL’den 5,46 trilyon TL’ye yükseldi ve aktiflerin yüzde 54’ünü oluşturdu. Gayrinakdi krediler 2,2 trilyon TL’ye ulaştı; böylece bankanın sağladığı toplam finansman 7,7 trilyon TL oldu. Çakar, nakdi kredilerin yüzde 65’inin TL cinsinden olduğunu, yüzde 84’ünün ise reel sektörün finansmanına yönelik kullandırıldığını belirtti. Menkul değerler cüzdanı 2,07 trilyon TL’den 2,34 trilyon TL’ye çıktı.
Mevduat yüzde 20,3 artışla 5,41 trilyon TL’den 6,5 trilyon TL’ye yükseldi. Mevduatın pasifler içindeki payı yüzde 64, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 61 oldu. Mevduat dışı kaynaklar 1,91 trilyon TL’den 2,28 trilyon TL’ye çıktı. Bu kalemde alınan krediler 978,8 milyar TL’ye, para piyasalarına borçlar 888,4 milyar TL’ye, sermaye benzeri borçlanma araçları 152,8 milyar TL’ye yükselirken, ihraç edilen menkul kıymetler 343,2 milyar TL’den 260,8 milyar TL’ye geriledi.
Aktif kalitesi tarafında brüt takipteki kredilerin toplam kredilere oranı yıl sonundaki yüzde 1,7’den yüzde 2’ye yükseldi. Likit varlıkların toplam varlıklara oranı ise yüzde 20,8’den yüzde 18,3’e geriledi.
Sermaye yeterlilik oranı neden 4 puan geriledi?
Bilançonun en dikkat çekici değişimi sermaye oranlarında görüldü. Sermaye yeterlilik oranı 2025 sonundaki yüzde 18,62’den yüzde 14,53’e geriledi. Ana sermaye yeterlilik oranı yüzde 17,08’den yüzde 13,08’e, çekirdek sermaye yeterlilik oranı yüzde 15,03’ten yüzde 11,31’e indi.
Düşüşün arkasında risk ağırlıklı tutarlardaki hızlı artış var. Risk ağırlıklı tutarlar dokuz ayda yüzde 45 artışla 4,84 trilyon TL’den 7,02 trilyon TL’ye çıkarken, yasal özkaynak yüzde 13,1 artışla 901 milyar TL’den 1 trilyon 19 milyar TL’ye yükseldi. Bilançodaki özkaynaklar ise yüzde 10,5 artışla 731,1 milyar TL’den 808,1 milyar TL’ye çıktı. Özkaynakların toplam varlıklara oranı yüzde 8,6’dan yüzde 8’e, kaldıraç oranı yüzde 6,34’ten yüzde 5,97’ye geriledi.
Likidite tarafında toplam likidite karşılama oranı üçüncü çeyrekte en düşük yüzde 127,93, en yüksek yüzde 154,53 olarak gerçekleşti. Yabancı para likidite karşılama oranı yüzde 253,11 ile yüzde 369,14 arasında seyretti.
Tarım kredileri ve dış finansmanda son durum
Faaliyet raporuna göre banka kaynaklarından kullandırılan tarım kredilerinin bakiyesi üçüncü çeyrek sonunda 1 trilyon TL’yi aştı. Çakar, tarım sektörünün finansmanına ilişkin kredilerin toplamda 1,2 trilyon TL’nin üzerine çıktığını belirtti. Yılın ilk dokuz ayında 42 bini yeni olmak üzere 576 binden fazla müşteriye tarımsal finansman sağlandı ve 509 milyar TL’nin üzerinde sübvansiyonlu (faiz indirimli) kredi kullandırıldı.
Dış finansmanda banka, Havale Akımlarına Dayalı Seküritizasyon Programı (DPR) kapsamında vadeleri 5 ile 12 yıl arasında değişen dört seriden oluşan toplam 550 milyon dolar ve 200 milyon euro tutarında uzun vadeli kaynak sağladı. Tahsisli satış yöntemiyle yapılan ihraçlar da sürdü. Ziraat Bankası ayrıca COP31 kapsamında dört kurumla 2 milyar dolarlık anlaşma imzalayacağını duyurmuştu.
Kartlar, dijital bankacılık ve pazar payları
Bankanın faaliyet raporunda öne çıkan diğer veriler şöyle:
- Dijital bankacılık: Aktif dijital bankacılık müşteri sayısı 25,4 milyona ulaştı. Son bir yılda işlemlerini yalnızca internet, mobil ve ATM üzerinden yapan, şubeden hiç işlem yapmayan müşteri sayısı yaklaşık 18,7 milyon.
- Kredi kartı: Kart adedi 16 milyonun üzerinde; adet pazar payı yüzde 10’un, aylık ciro pazar payı yüzde 12’nin üzerinde.
- Banka kartı: Kart adedi 48 milyona yaklaştı; aylık alışveriş ciro pazar payı yüzde 25’in üzerinde.
- Üye iş yeri: Üye iş yeri sayısı yaklaşık 2,7 milyon, fiziki terminal sayısı 895 binin üzerinde. Üçüncü çeyrek üye iş yeri cirosu 1 trilyon 598 milyar TL’yi aştı; eylül ayı ciro pazar payı yüzde 18’in üzerinde.
- Dış ticaret: Bankanın ülke dış ticaret hacminden aldığı pay yüzde 19’un, ihracat hacminden aldığı pay yüzde 25’in üzerinde.
Banka bu dönemde standart bireysel kredi kartlarını Bankkart Jest markası altında yeniden konumlandırdı ve müşterilerin e-fatura, e-arşiv, e-defter gibi e-dönüşüm hizmetleriyle bankacılık işlemlerini tek panelden yönetebildiği Z-Dönüşüm platformunu kurdu.
Çakar: Önceliğimiz bilanço sağlamlığını korumak
Genel Müdür Alpaslan Çakar, raporda yer alan değerlendirmesinde fonlama maliyetlerinin yüksek seyrettiği dönemde yaygın şube ağı ve geniş müşteri tabanının sağladığı avantajla mevduat maliyetlerinin etkin biçimde yönetildiğini belirtti. Çakar, önümüzdeki dönemde önceliğin bilanço yapısının sağlamlığını korurken dezenflasyon sürecini destekleyen bir anlayışla kaynakları stratejik alanlara yönlendirmek olduğunu ifade etti.
Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Erdem Cantimur ise bankanın gelecek dönem gündeminde dijital dönüşümün hızlandırılması ve müşteri odaklı hizmet anlayışının geliştirilmesinin öne çıktığını, yapay zekâ uygulamalarından yararlanılırken siber güvenlik ve operasyonel dayanıklılıkta yüksek standartların sürdürülmesinin önem taşıdığını kaydetti.
Tek hissedarı Türkiye Varlık Fonu olan Ziraat Bankası‘nın ödenmiş sermayesi 84,6 milyar TL. Banka, üçüncü çeyrek sonu itibarıyla 1.769 şube ve 25.464 çalışanla faaliyet gösteriyor. Fitch Ratings bankanın uzun vadeli notunu BB- (durağan), Moody’s ise uzun vadeli mevduat notunu Ba3 (durağan) olarak değerlendiriyor.
