Hazine ve Maliye Bakanı olarak eski başbakan yardımcısı Mehmet Şimşek’in yeniden göreve geldiği ve Hafize Gaye Erkan’nın Merkez Bankası başkanı olarak atandığı günden bugüne yurtdışı kurumlarının görüşlerinin zaman içinde değişen politikalar ve ekonomik göstergeler ile nasıl değiştine birlikte bakalım isterseniz.
JP MORGAN
Haziran ayı toplantısı için politika faizinin mevcut %8,5 seviyesinden %25’e yükseltilmesini beklerken, yılsonu politika faizi tahminimizi %30’da tutuyor riskleri de yukarı yönde görüyor hatta 2023 2.yarıyılda resesyon öngörüyordu. 25 Ağustos ’da TCMB politika faizini beklentilerin üzerinde 750 baz puanlık artışla %25 seviyesine yükseltmesi ile JP Morgan yıl sonu için politika faizi tahminini yukarı yönlü revize etti. Yıl sonuna kadar her toplantıda 250’şer baz puan faiz artırımı beklediklerini belirterek yıl sonu için politika faizi tahminlerini %30’dan %35’e, yıl sonu enflasyon beklentisini de %57’den %62’ye revize ettiğini ve enflasyonun gelecek yıl mayıs ayında %70 ile zirve yapacağını beklediğini açıklamıştı. Ağustos ayı enflasyon verisi ardından ise Türkiye’de enflasyonun 2024 yılının mayıs ayında %73 ile zirve yapmasını ve bu yıl sonu için enflasyon beklentilerini ise %62’den %65’e çıkardığını ve 2024 yılı için politika faizi beklentisini de %40’tan %45’e revize ettiğini açıkladı.
Orta Vadeli Program sonrası ise genişleyici mali politikaların enflasyonla mücadele için daha sıkı para politikası gerektireceği, bu nedenle yıl sonu için %35, 2024 için %45 olan politika faizi tahmininde yukarı yönlü riskler gördüklerini belirtti. Daha önce Eylül ve Ekim’de 250’şer baz puan faiz artırımı bekleyen banka, bu açıklama sonrasında her 2 toplantıda 500’er baz puanlık artış beklediğini belirterek tekrar revizeye gitti.
GOLDMAN SACHS
Yeni gelen ekiple birlikte ekonomideki faiz oranları için çıpa olarak TCMB borç verme faizini kullanmak isteyeceğini ve dolayısıyla bu faizi mevduat faizleri olan %40’lar düzeyine doğru yükselteceğini ve döviz kuru istikrara kavuştuğunda, politika faizinin oldukça hızlı bir şekilde düşebileceğini ve enflasyon beklentilerinde istikrar gerektirmesi paralelinde yıl sonuna kadar faizlerin %25’e düşmesini beklediklerini bildirdiler.
Ağustos ayında gelen faiz artışı ile ise Türkiye’de para politikası sıkılaştırmasının istikrarsız bir seyir izlediği ancak düzenleyici önlemlerin parasal sıkılaştırma çabalarını güçlendireceği görüşünü bildirdiler. Açıklanan cari açık rakamları ile 2023 yılı cari açık tahminini 38 milyar dolardan 43 milyar dolara yükseltti.
MORGAN STANLEY
Yeni kadroyla birlikte TL’de daha hızlı değer kaybı ve daha yüksek politika faizleri de dahil olmak üzere daha geleneksel politikalar beklediklerini, oranların Haziran’da %20’ye ve Ağustos’ta %25’e ulaşmasını ve USD/TL’yi yıl sonunda 28 civarında beklediklerini açıkladılar. Ağustos ayı enflasyon verilerinin yüksek gelmesiyle faiz tahminlerine yönelik yukarı yönlü riskler oluştuğunu ve yıl sonu TÜFE tahmini olan %62 beklentilerini %66’ya revize ederek daha öncesinde enflasyonun tepe noktasını Mayıs 2024’te %68 olabileceği beklentisini de %72’ye yükseltti. OVP sonrası ise TCMB’nin politika faizini Eylül toplantısında 500 baz puan artışla %30′ a yükseltmesini beklediklerini, Ekim ve Kasım’da 250 baz puanlık iki artış daha ekleyerek yıl sonu beklentisini %35’e yükseltti. OVP’de yer alan ortalama USD/TL’yi 2023’te 23,9 ve 2024’te 36,8 seviyesi için ise ortalama kurda yıllık %54’lük bir artışa işaret eden örtük nominal döviz kuru projeksiyonlarının, enflasyonda 2023 ve 2024 yıl sonunda öngörülen tahminlerle tutarlı olmadığını belirtti.
BANK OF AMERICA
BofA ise ağustos ayı enflasyon rakamları sonrasında rakamların tahminleri aşması nedeniyle daha fazla faiz artışına ihtiyaç olduğunu belirterek, yıl sonu enflasyon beklentisini %58’den %70’e yükseltti. 2024 beklentisini ise %38’den %40’a çıkardı. TCMB’nin yıl sonu politika faizi tahmini %30 yerel seçimler sonrası için ise 2024’ün 2. çeyreğinde politika faizinin %45’e çıkmasını beklediğini açıkladı.
HSBC
HSBC, ağustos ayı enflasyon verisi sonrası 2023 sonunda enflasyonun %70’e yakın olmasını beklediklerini ve son çeyrek için daha önce %62,4 düzeyinde açıklanan enflasyon tahmini %68’e çıkardıklarını, 21 Eylül’deki Para Politikası Kurulu toplantısında alışılmışın üzerinde bir faiz artışı daha yapması politika faizinin bu ay %27,5 yerine %30’a çıkarılabileceği beklediklerini açıkladı. 4. çeyrek politika faizi tahminini ise %30 seviyesinde bıraktı.
SOCIETE GENERALE
Societe Generale, Haziran ayında 650 baz puanlık bir artış ve ardından Temmuz ve Ağustos aylarında da ardışık 500 baz puanlık artışla politika faizini yüzde 8.5’ten yüzde 25’e çıkarmasını beklediğini vurgulamıştı. Kurum bu sefer ise TCMB’nin eylül ayı toplantısında politika faizini %31’e yükseltmesini ve 2024’te nihai faizin %40 olmasını beklediklerini açıkladı.
BARCLAYS
Barclays Türkiye için açıkladığı kur ve faiz tahminlerinde, dolar kurunun 2023 sonunda 29’a, Mart 2024’te 32’ye, Haziran 2024’te 35’e ve Eylül 2024’te 39’a politika faizinin ise bu yıl sonunda %35’e ve gelecek yıl %40’a yükselmesini öngördü belirtti.
