İngiltere, iş ilanlarında maaş zorunluluğu getirmeye hazırlanıyor. Başbakan Andy Burnham, işverenlerin yayımladıkları iş ilanlarında maaşı ya da maaş aralığını açıkça belirtmesini yasal zorunluluk haline getireceklerini açıkladı. Hükümet, düzenlemeye ilişkin yasa tasarısını mümkün olan en kısa sürede Parlamento’ya sunacak; ancak yürürlük için henüz bir takvim paylaşılmadı. Ayrıntıların ilerleyen dönemde açıklanacağı belirtildi.
Burnham, yasa yürürlüğe girmeden önce de şirketleri ilanlarında maaş bilgisine yer vermeye çağırdı. Burnham açıklamasında, ister işe yeni başlayan bir genç ister ailesini geçindirmeye çalışan bir ebeveyn olsun, herkesin başvuruya zaman ve emek harcamadan önce işin ne kadar ödediğini bilmesi gerektiğini söyledi.
İş ilanlarında maaş zorunluluğu neden getiriliyor?
Hükümete göre düzenleme, özellikle ilk işine başvuran gençlerin bilinçli tercih yapmasına yardımcı olacak, kadın ve erkek arasındaki ücret farkının kapanmasına katkı sağlayacak ve iş arayanların başvuru yapmasını zorlaştıran gündelik bir sorunu ortadan kaldıracak. Maaşın baştan açıklanmasının adaletsiz ücret farklılıklarını görünür kılacağı ve çalışanların ayrımcılığa itiraz etmesini kolaylaştıracağı da vurgulanıyor. Uygulamayla “rekabetçi maaş” gibi belirsiz ifadelerin ya da maaş bilgisinin seçim sürecinin sonuna bırakılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kabine Ofisi’nin ücret ve ayrımcılık konusunda yürüttüğü kamuoyu danışmasına katılanların yüzde 94’ü iş ilanlarında daha fazla maaş şeffaflığını destekledi. İş ilanı platformu Adzuna’nın verilerine göre ise İngiltere’de eylülde yayımlanan iş ilanlarının yüzde 51’inde maaş bilgisi yer aldı; bu oran son yıllarda düşüş eğiliminde. İnsan kaynakları kuruluşu CIPD’nin tahminlerine göre işverenlerin yüzde 41’i ilanlarında her zaman maaş aralığı, yalnızca yüzde 18’i ise her zaman net maaş belirtiyor.
İş dünyası düzenlemeye nasıl bakıyor?
Adzuna’nın kurucu ortağı Andrew Hunter, maaş şeffaflığının istisna değil standart uygulama olması gerektiğini savundu. Hunter, maaş bilgisi içeren ilanların pozisyona daha uygun ve daha fazla aday çektiğini belirtti.
CIPD’nin başındaki Neil Carberry ise ilanlarda maaşın açıklanmasını ilke olarak desteklediğini, ancak uygulamanın göründüğünden daha karmaşık olduğunu söyledi. Carberry’ye göre maaş; adayın becerisine, deneyimine ve potansiyeline göre değişebiliyor. Carberry, ilan uygulamalarının hükümet düzenlemesiyle değil, iyi işveren uygulamalarıyla şekillenmesi gerektiğini savundu.
Eşitlik ve İnsan Hakları Komisyonu (EHRC) ise ilanlarda maaşın açıklanmasını olumlu bir adım olarak değerlendirdi. Komisyon buna ek olarak iki öneri getirdi: işverenlerin, çalışanların kendi ücretlerine ilişkin sorularını yanıtlamasının zorunlu hale getirilmesi ve işverenlerin adaylara mevcut maaşlarını sormasının yasaklanması. İngiltere’de şu anda işverenler adaylara mevcut maaşlarını sorabiliyor, ancak adaylar bu soruyu yanıtlamak zorunda değil.
Başka ülkelerde durum ne?
Düzenleme, maaş şeffaflığına yönelik küresel eğilimin bir parçası. ABD’de New York, 2022’de özel sektördeki işverenlerin büyük bölümüne iş ilanlarında maaş aralığı yazma zorunluluğu getirdi. Avrupa Birliği de 2023’te kabul ettiği Ücret Şeffaflığı Direktifi ile üye ülkelere kuralları Haziran 2026’ya kadar ulusal mevzuatlarına aktarma süresi tanıdı. Direktif, adaylara pozisyonun başlangıç ücreti hakkında bilgi verilmesini ve geçmiş maaşlarının sorulmamasını öngörüyor. Konunun Türkiye’deki şirketler açısından boyutlarını daha önce şeffaf ücret politikaları haberimizde ele almıştık.
