Fransa’da HSBC’nin İsviçre birimi hakkında, eski Lübnan Merkez Bankası Başkanı Riad Salame ile bağlantılı yüz milyonlarca dolarlık para transferleri ve kara para aklama iddiaları nedeniyle inceleme başlatıldı.
Merkezi Londra’da bulunan küresel yatırım bankası HSBC, Fransa’da yürütülen bir soruşturmanın odağına yerleşti. Fransız savcılar, 1993-2023 yılları arasında Lübnan Merkez Bankası Başkanlığı görevini yürüten Riad Salame’nin kamu kaynaklarını zimmetine geçirmesine yardımcı olduğu iddiasıyla HSBC’nin İsviçre’deki özel bankacılık birimi HSBC Private Bank Suisse hakkında ön soruşturma başlattı.
30 yıl görev yaptı, hakkında ağır iddialar ortaya atıldı
Paris Mali Savcılığı, İngiltere merkezli ve Avrupa’nın en büyük bankalarından biri olan HSBC’nin; kamu fonlarının usulsüz kullanımı, güveni kötüye kullanma ve kamu görevlilerine rüşvet verilmesi gibi suçların işlenmesine yönelik komplo iddiaları kapsamında inceleme altında olduğunu duyurdu.
Financial Times’ın haberine göre HSBC, geçen yıl yaptığı açıklamada Fransız ve İsviçreli yetkililer tarafından kara para aklama iddiaları nedeniyle soruşturulduğunu kamuoyuyla paylaşmıştı. Banka ayrıca söz konusu incelemelerin önemli sonuçlar doğurabileceği konusunda da uyarıda bulunmuştu.
Lübnan Merkez Bankası’nın başında yaklaşık 30 yıl bulunan Riad Salame ile kardeşi Raja Salame’nin, kurumdan 300 milyon doların üzerinde kaynağı Forry Associates adına açılan bir HSBC İsviçre hesabına aktardığı öne sürüldü. İddialara göre bu işlemler 2002 ile 2015 yılları arasında gerçekleştirildi.
Yüz milyonlarca doların farklı hesaplara aktarıldığı iddiası
Soruşturmayı yürüten savcılar, yüz milyonlarca dolarlık kaynağın Forry Associates üzerinden Salame kardeşlerin kontrolünde bulunan İsviçre banka hesaplarına yönlendirildiğini ileri sürdü.
Savcılık raporunda, HSBC’nin İsviçre şubesinin şüpheli para hareketlerini tespit edip durdurabilecek finansal ve operasyonel altyapıya sahip olmasına rağmen bu işlemlere göz yumduğu ve Salame kardeşlerin haksız kazanç elde etmesine katkı sağladığı iddia edildi.
192 şüpheli transferin denetlenmediği öne sürüldü
Rapora göre banka çalışanlarının toplam 192 şüpheli transferle ilgili gerekli inceleme ve kontrolleri gerçekleştirmediği ileri sürüldü.
Öte yandan İsviçre Finansal Piyasalar Denetleme Kurumu (Finma), 2024 yılında yayımladığı değerlendirmede, İsviçre ile Lübnan arasında gerçekleştirilen 300 milyon doların üzerindeki işlemlerle bağlantılı olarak kara para aklamayla mücadele kurallarının ciddi şekilde ihlal edildiğini tespit etmişti. Kurum ayrıca yüksek risk taşıyan müşteri ilişkilerinin daha kapsamlı şekilde incelenmesi gerektiğini vurgulamıştı.
2021 yılında başlatılan soruşturmayı ilk kez gündeme taşıyan Fransız Le Monde gazetesi ise HSBC’nin olası tazminat ve faiz yükümlülüklerini karşılayabilmesi amacıyla 80 milyon euro tutarında kefalet ödemek zorunda kalabileceğini yazdı.
Soruşturma süreci 2021’de hız kazandı
Yolsuzlukla mücadele kuruluşu Sherpa ile Lübnanlı Mağdurlar Kolektifi, Nisan 2021’de Fransa Ulusal Mali Savcılığı’na (PNF) Riad Salame hakkında suç duyurusunda bulundu. Savcılık, mayıs ayında yapılan başvurunun ardından hızlı şekilde ön inceleme başlattı. Temmuz ayında ise yeterli şüphe oluştuğu değerlendirilerek “kara para aklama” ve “suç örgütü kurma” suçlamalarıyla resmi soruşturma açıldı.
Salame, 2022 yılında Beyrut’taki savcılar tarafından da 330 milyon doların üzerinde kamu kaynağını zimmetine geçirmekle suçlandı.
Kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddeden Salame, 2021 yılında Financial Times’a verdiği röportajda, “Dürüstlüğüm hiçbir zaman sorgulanmadı. Servetimi her zaman yasal yollarla elde ettim” ifadelerini kullanmıştı. Riad Salame, kamu görevine başlamadan önce finans sektöründeki kariyeri sayesinde önemli bir servet biriktirdiğini savunmuştu. Kardeşi Raja Salame de hakkındaki suçlamaları kabul etmemişti.
ABD ve İngiltere tarafından yaptırım listesine alınan Riad Salame, Eylül 2024’te Lübnan’da tutuklandı. Yaklaşık 13 ay cezaevinde kalan Salame, daha sonra 14 milyon dolar kefalet karşılığında serbest bırakıldı. Bu tutar, Lübnan yargı tarihindeki en yüksek kefalet bedeli olarak kayıtlara geçti.
