İngiltere’nin büyük bankaları, kullanıcılar adına finansal işlem yapabilen yapay zeka ajanlarına karşı harekete geçti. HSBC, Nationwide, NatWest, Barclays ve Lloyds, müşterinin doğrudan katılımı olmadan hesaplarda işlem gerçekleştirebilen yapay zeka sistemlerinin erişimini engellemeye yönelik önlemler aldı. Kısıtlamalar, müşterilerin kendi hesaplarına erişimini değil, üçüncü taraf yapay zeka sistemlerinin hesaplara ulaşmasını hedefliyor.
Bu tür ajanlar yalnızca finansal tavsiye vermekle kalmıyor, kullanıcının verdiği yetkiler doğrultusunda doğrudan işlem de yapabiliyor. Bankaların aldığı önlemler, tespit edilmiş bir saldırıya tepki değil, önleyici güvenlik tedbiri olarak tanımlanıyor.
Bankalar yapay zeka ajanlarından neden endişe ediyor?
Bankaların endişeleri birkaç başlıkta toplanıyor. Yapay zeka ajanlarının müşterinin onaylamadığı işlemler yapabilmesi, müşteri varlıklarını riske atabilmesi ve olası kayıplarda sorumluluğun kime ait olacağının belirsiz olması bunların başında geliyor. Bankalar ayrıca bu sistemlerin beklenmedik davranışlarının müşteri hesaplarında güvenlik sorunlarına yol açabileceğini düşünüyor.
Sektörün üzerinde durduğu bir diğer risk, çok sayıda yapay zeka ajanının aynı anda benzer kararlar alması. Ajanların eş zamanlı olarak mevduatları başka hesaplara aktarması, geleneksel bankacılık krizlerine göre çok daha hızlı bir mevduat çıkışı dalgasına neden olabilir. McKinsey’in tahminine göre yapay zeka destekli finansal yönlendirmeler nedeniyle düşük faizli ya da faizsiz hesaplardan daha yüksek getirili tasarruf ürünlerine 700 milyar sterline kadar para kayabilir. Mevduatların yalnızca yüzde 5 ila 10’unun bu şekilde yer değiştirmesi bile bankaların mevduata dayalı kârlarını yüzde 20 veya daha fazla düşürebilir.
Banka yöneticileri ve FCA ne diyor?
Standard Chartered Finans Direktörü Manus Costello, yapay zeka araçlarının hem müşteriler hem de bankalar için güvenli olduğundan emin olunması gerektiğini vurguladı. Lloyds Finans Direktörü Will Chalmers ise yapay zeka ajanlarının banka hesaplarına eriştiğine dair bir bulguya rastlamadıklarını, ancak bu tür risklere karşı önlem aldıklarını ve konuyu çok ciddiye aldıklarını söyledi.
İngiltere Finansal Davranış Otoritesi (FCA) de yapay zeka ajanlarına yönelik düzenlemeler hazırlamak için finans sektörü ve diğer denetleyici kurumlarla çalışıyor. FCA’ya yakın kaynaklar, erişime ilişkin kararların bankalara ait olduğunu ve ilk araştırmaların botların beklenmedik şekillerde davranabileceğini gösterdiğini belirtti.
Hangi yapay zeka asistanları gündemde?
Tartışmalarda Meta’nın eylülde kullanıma sunduğu kişisel yapay zeka asistanı Muse öne çıkıyor. Kullanıcılar adına alışveriş yapabilen ve faturaları yönetebilen Muse, Kuzey Amerika’da yaygınlaşırken İngiltere’de de kullanıma sunulması bekleniyor. OpenAI ve Anthropic’in kişisel finans hizmetleri ise hesap bilgilerini analiz edip öneri sunabiliyor, ancak kullanıcılar adına doğrudan işlem yapmıyor. İngiltere’de bankacılık işlemlerinin büyük bölümünün mobil uygulamada parmak izi ya da yüz tanıma ile onaylanması gerekmesi de ajanların hareket alanını sınırlıyor.
ABD’de durum ne?
İngiliz bankalarının attığı adım, ABD ve Kanada’daki benzer uygulamaların ardından geldi. Citigroup, Bank of America, Wells Fargo ve JPMorgan, yapay zeka ajanlarının hesaplara erişimine kısıtlamalar getirmişti. JPMorgan CEO’su Jamie Dimon, kontrol dışında hareket eden yapay zeka ajanlarının yeni riskler yaratabileceği uyarısında bulundu. Aracı kurum Charles Schwab’ın CEO’su Rick Wurster ise şirketin her hafta 10 ila 20 müşterinin yapay zeka ajanlarıyla işlem yapmasını engellediğini açıkladı. ABD’li düzenleyicilerin bankalara yapay zeka ajanlarını nasıl denetleyip durduracaklarını sorduğu süreci daha önce aktarmıştık.
Sıkça sorulan sorular
Bu karar müşterilerin kendi hesaplarına erişimini etkiliyor mu?
Hayır. Kısıtlamalar, müşterilerin değil, üçüncü taraf yapay zeka sistemlerinin hesaplara erişimini hedefliyor.
Yapay zeka ajanı nedir?
Kullanıcıdan aldığı yetkiyle onun adına alışveriş, fatura ödemesi veya para transferi gibi işlemleri kendisi yapabilen yapay zeka yazılımıdır.
Bankalar yapay zeka ajanlarının hesaplara eriştiğini tespit etti mi?
Lloyds, böyle bir bulguya rastlamadığını açıkladı. İngiltere’de alınan önlemler önleyici nitelikte.
