Bankacılık sektöründe TL cinsi takipteki alacak oranı 16 Ekim itibarıyla yüzde 5,12’ye yükselerek Aralık 2021’den bu yana, yani yaklaşık 5 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Aynı tarihte TL cinsi takipteki alacak bakiyesi 933,8 milyar TL’ye ulaştı. Bankaların yıl başından bu yana yaptığı rekor sorunlu alacak satışları olmasaydı bu tutarın 1 trilyon lirayı aşacağı hesaplanıyor.
BDDK haftalık verilerinden Ekonomim’in derlediği rakamlar, geri ödeme sorununun en çok bireysel kredilerde yoğunlaştığını, ancak ticari ve KOBİ kredilerinde de belirgin bir bozulma yaşandığını gösteriyor.
Takipteki alacak oranı hangi kredilerde en yüksek?
En yüksek oran ihtiyaç kredilerinde. İhtiyaç kredilerinde takipteki alacak oranı yüzde 7,05’e, bireysel kredi kartlarında ise yüzde 6,13’e çıktı. Tüketici kredileri ile bireysel kredi kartları birlikte ele alındığında oran yüzde 5,72 seviyesinde bulunuyor. BloombergHT’nin aktardığı verilere göre 2 Ekim itibarıyla ihtiyaç kredilerindeki oran yüzde 6,75, kredi kartlarındaki oran yüzde 5,7 düzeyindeydi. Dolayısıyla iki haftalık süre içinde her iki kalemde de bozulma sürdü.
Ticari tarafta ise TL cinsi ticari ve diğer kredilerde takipteki alacak oranı yüzde 4,75, taksitli ticari kredilerde yüzde 5,58 olarak gerçekleşti. KOBİ kredilerinde oran yüzde 5,10’a yükselerek Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
| Kredi türü (TL cinsi) | Takipteki alacak oranı (16 Ekim) |
|---|---|
| İhtiyaç kredileri | %7,05 |
| Bireysel kredi kartları | %6,13 |
| Tüketici kredileri + bireysel kredi kartları | %5,72 |
| Taksitli ticari krediler | %5,58 |
| Sektör geneli (TL) | %5,12 |
| KOBİ kredileri | %5,10 |
| Ticari ve diğer krediler | %4,75 |
TL ve toplam takipteki alacak oranı neden farklı?
Yüzde 5,12’lik oran yalnızca TL cinsi kredileri kapsıyor. BDDK’nın 16 Ekim haftası verilerine göre toplam takipteki alacaklar 945,6 milyar TL; bunun 933,8 milyar TL’si TL, yalnızca 11,8 milyar TL’si yabancı para cinsinden. Yaklaşık 10,4 trilyon TL’lik döviz kredilerinde takibe düşen tutar çok düşük kaldığından, döviz krediler dahil edildiğinde sektörün genel takipteki alacak oranı yüzde 3,3 civarına iniyor. Sorunun ağırlıklı olarak TL kredilerde, özellikle de bireysel borçlularda biriktiği görülüyor.
Bankaların sorunlu alacak satışları ne kadar oldu?
Bankalar artan sorunlu kredileri bilançolarından çıkarmak için varlık yönetim şirketlerine satışları hızlandırdı. 23 Ekim itibarıyla gerçekleştirilen tahsili gecikmiş alacak satışları 74 milyar 928,1 milyon TL’ye ulaştı. Yaklaşık 10 ayda yapılan bu satışlar, 2025 yılının tamamındaki 64,7 milyar TL’lik tutarı şimdiden yüzde 15,8 geride bıraktı.
Son haftalarda büyük bankalardan peş peşe satış duyuruları geldi. Örneğin Garanti BBVA yaklaşık 2 milyar TL’lik tahsili gecikmiş alacağını 216 milyon TL’ye, Akbank ise 3,1 milyar TL anapara bakiyeli takipteki kredi portföyünü 488 milyon TL’ye varlık yönetim şirketlerine sattı. Bu satışlar takipteki alacak oranını aşağı çeken bir etki yaratıyor. Buna rağmen oranın 5 yılın zirvesine çıkması, takibe düşen yeni kredilerin satışlardan daha hızlı biriktiğine işaret ediyor.
