Ödeme alışkanlıkları son on yılda köklü biçimde değişti. Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) eski genel müdürü, FinTech İstanbul Danışma Kurulu Üyesi Dr. Soner Canko, FinTech İstanbul’da 6 Ekim 2026’da yayımlanan “Ödeme alışkanlıklarımızda devrim” başlıklı yazısında 2016’dan 2026’ya uzanan dönüşümü rakamlarla değerlendirdi.
Ödeme alışkanlıkları neden değişiyor?
Canko’nun temel tezi, değişimi teknolojinin değil yaşam biçiminin tetiklediği: “Ödeme alışkanlıkları, yeni bir teknoloji çıktığı için değil, hayatımız değiştiği zaman değişiyor.” Yazar buna örnek olarak temassız ödemeyi gösteriyor; yıllarca kampanyalarla yaygınlaştırılmaya çalışılan yöntemin 2020’de pandemiyle birlikte birkaç ay içinde standart haline geldiğini hatırlatıyor.
Rakamlar ne gösteriyor?
Yazıda öne çıkan veriler şöyle:
- Temassız ödeme: Fiziksel mağazalardaki kartlı ödemelerin yaklaşık yüzde 80’i temassız yapılıyor.
- İnternetten ödeme: İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı 2016’da yaklaşık yüzde 12 iken bugün yüzde 30’u aştı.
- QR ile ödeme: Hacim son dönemde her yıl ortalama 3,5 kat büyüyor; seyahat, elektronik, restoran ve yemek kategorileri öne çıkıyor.
- FAST: Anlık para transferi sistemi 2025’te 5,4 milyar işleme ulaştı.
BKM’nin aylık verileri bu tabloyu destekliyor: Temmuz 2026’da mağaza içi kartlı ödemelerin yüzde 80’i temassız gerçekleşti, internetten kartlı ödemelerin tutar bazındaki payı yüzde 30 oldu. Kart markalarının açıklamaları da aynı yöne işaret ediyor; Axess’in 25. yıl verilerinde QR ödemelerdeki büyüme, Yapı Kredi World’ün 35. yıl açıklamasında ise karekod ve NFC’li işlemlerdeki artış öne çıkmıştı.
Canko asıl değişimi nerede görüyor?
Yazara göre internet ile fiziksel mağaza arasındaki sınır ortadan kalkıyor; tüketici için alışverişin nerede başlayıp bittiği ve ödemenin hangi kanaldan yapıldığı giderek önemini yitiriyor. Canko, Türkiye’nin avantajını güçlü kartlı ödeme altyapısında görüyor: Yeni yöntemler eskisinin yerini almak yerine onunla birlikte gelişiyor. Asıl değişenin ise tüketicinin daha hızlı, daha kolay ve daha güvenli ödeme beklentisi olduğunu vurguluyor.
Kaynak: Dr. Soner Canko’nun yazısının tamamı FinTech İstanbul‘da okunabilir.
