Hollanda’da Amsterdam Mahkemesi, Booking.com’un çalışanlarından çalışma sürelerinin en az yüzde 40’ını ofiste geçirmelerini zorunlu tutabileceğine karar verdi. Bu, haftada beş gün çalışan biri için en az iki gün ofis anlamına geliyor. 28 Ekim’de açıklanan kararla, şirket ile çalışanları temsil eden çalışan konseyi (ondernemingsraad) arasındaki anlaşmazlık şirket lehine sonuçlandı.
Booking.com ofise dönüş kuralına neden mahkemeye başvurdu?
Booking.com, koronavirüs kısıtlamalarının sona erdiği 2022’den bu yana çalışanlarına mesainin yüzde 40’ını ofiste geçirmelerini tavsiye ediyordu. Ancak kurala uyum isteğe bağlıydı. Şirketin mahkemeye sunduğu verilere göre çalışanların yalnızca yüzde 27’si bu eşiği karşılıyordu. Amsterdam’daki genel merkezde yaklaşık 7 bin kişi çalışıyor.
Şirket tavsiyeyi zorunlu kurala dönüştürmek istedi. Hollanda’da Çalışan Konseyleri Kanunu’na göre çalışma koşullarını etkileyen bu tür değişiklikler için çalışan konseyinin onayı gerekiyor. Konsey onay vermeyince Booking.com konuyu yargıya taşıdı. Kanun, konseyin reddini makul bulmayan mahkemenin şirkete izin verebilmesine imkan tanıyor.
Şirket başlangıçta mesainin yüzde 50-60’ının ofiste geçirilmesini planlıyordu. Çalışan temsilcileriyle yaşanan anlaşmazlıkların ardından bu oranı yüzde 40’a indirdi.
Mahkeme hangi gerekçeyle karar verdi?
Mahkeme, şirketin yüz yüze çalışma talebini makul buldu. Kararda ofiste bir araya gelmenin ekip bağlarını, eğitim ve gelişimi ve verimli işbirliğini desteklediği kabul edildi. Mahkemeye göre zorunlu katılım bu amaçlara ulaşmak için makul bir yol; özellikle de gönüllü düzenleme şimdiye kadar işe yaramadığı için.
Mahkeme, Booking.com’un çalışan konseyinin endişelerini yeterince dikkate aldığını belirtti. Bu kapsamda altı aylık geçiş süresi tanındı ve işe gidiş gelişte ciddi zorluk yaşayan çalışanlar için istisna maddesi konuldu. Bununla birlikte mahkeme, şirketin ofise gelen herkese yetecek kadar çalışma alanı sağlamaya devam etmesi gerektiğini vurguladı.
Taraflar ne dedi?
Çalışan konseyi, zorunlu ofis günlerinin işe gidiş süresini ve ulaşım masraflarını artıracağını, iş-yaşam dengesini olumsuz etkileyeceğini savunmuştu. Konseyin avukatı, ofis doluluğunun düşük olmasına rağmen şirketin ekonomik olarak başarılı olduğuna dikkat çekmişti. Ekim başındaki duruşmada hakim, mesainin yüzde 40’ının ofiste geçirilmesini “son derece normal” bulduklarını söyleyerek kararın yönüne işaret etmişti.
Booking.com karardan memnun olduğunu açıkladı. Şirket sözcüsü, tavsiyeden ortalama haftada iki ofis günü standardına geçişin köklü bir değişiklik değil, mevcut politikanın sıkılaştırılması olduğunu söyledi. Sözcü, uygulama sürecinde çalışan konseyi ve çalışanlarla yapıcı diyaloğu sürdüreceklerini ekledi. Hollandalı iş hukukçusu Pascal Besselink de RTL Nieuws’e çalışanlarını ofise döndürmek isteyen diğer şirketlerin kararı yakından inceleyeceğini söyledi.
