Akaryakıtta tarihin en büyük zammı kapıda. Sözcü‘nün sektör kaynaklarına dayandırdığı habere göre, benzinde uygulanan eşel mobil sisteminin 30 Eylül’ü 1 Ekim’e bağlayan gece sona ermesiyle benzine zam olarak tek seferde litre başına 12,48 TL’lik artış bekleniyor. Ekonomi yönetiminden ek bir adım gelmemesi halinde, ÖTV ve KDV artışıyla benzinin litre fiyatı 90 TL’yi aşacak. Motorin ve LPG’ye de zam yapılması bekleniyor.
Benzine zam neden bu kadar büyük?
ABD-İran geriliminin ardından yükselen Brent petrol fiyatları, akaryakıt piyasasında sert bir zam dalgasını beraberinde getirdi. Bu artışların pompaya yansımasını sınırlamak için mart, temmuz ve ağustos aylarında alınan kararlarla zamların bir bölümü ÖTV’den karşılanmış ve pompa fiyatları dengelenmeye çalışılmıştı.
Sektör kaynaklarının aktardığına göre, benzinde uygulanan eşel mobil desteğinin kalkmasıyla litre başına şu anda 4,43 TL olan ÖTV tutarı 14,83 TL’ye yükselecek. ÖTV’deki 10,40 TL’lik artışa 2,08 TL’lik KDV payı da eklendiğinde, benzine gelecek toplam zam 12,48 TL’yi bulacak. Yapılacak olan benzine zam, pompa fiyatlarında tek seferde görülen en büyük artış olacak.
Eşel mobil sistemi nedir?
Eşel mobil, akaryakıt ürünlerinin vergi öncesi fiyatlarında yaşanan artışların pompaya yansımasını önlemek için bu artışların ÖTV’den düşülmesine dayanan bir uygulama. Petrol fiyatları yükseldiğinde ÖTV indirilerek pompa fiyatı sabit tutulmaya çalışılıyor; fiyatlar gerilediğinde ya da sistem sona erdiğinde ise ÖTV yeniden eski seviyesine çıkarılıyor. Bu nedenle eşel mobilin kaldırılması, o güne kadar vergiden karşılanan artışların bir anda fiyata yansıması anlamına geliyor.
Motorin ve LPG’ye de zam geliyor
Zam dalgası yalnızca benzinle sınırlı değil. Ağustos ayında motorin için kademeli eşel mobil sistemine geçilmiş ve ÖTV artışları aylara yayılmıştı. Motorinde eylül ayındaki 3 TL’lik artışın ardından bu gece 3,60 TL’lik yeni bir fiyat düzenlemesi bekleniyor. Otogaz kullanan sürücüleri de etkileyecek düzenlemede LPG’nin litre fiyatına 1,48 TL zam yansıması öngörülüyor.
Beklenen pompa fiyatı artışları şöyle:
- Benzin: 12,47 – 12,48 TL
- Motorin: 3,60 TL
- LPG: 1,48 TL
Gözler ekonomi yönetiminde
Ekonomi yönetiminin gece yarısına kadar ek bir karar almaması durumunda, akaryakıt istasyonlarında tüm zamanların en büyük fiyat artışı yürürlüğe girecek. Akaryakıt fiyatlarındaki bu sıçrama, ulaşımdan gıdaya kadar pek çok kalemi etkileyerek enflasyon üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Petrol fiyatlarındaki yükselişin Türkiye ekonomisine olası etkilerini Petrol 100 doları aşarsa Türkiye’yi asıl ne bekliyor? başlıklı yazımızda ele almıştık.
