Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, vergide adalet ve etkinliği artırmak amacıyla denetim kapasitesini büyük ölçekli ve yüksek gelir grubundaki mükelleflere odakladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in vurguladığı adil vergi vizyonu doğrultusunda, büyük ölçekli mükelleflere yönelik vergi inceleme oranı yüzde 31,3 seviyesine çıkarıldı. Böylece Türkiye genelinde neredeyse her 3 büyük mükelleften 1’i denetim merceği altına alındı.
Büyük Mükelleflerde İnceleme Oranı Üç Katına Çıktı
Geçmiş yıllarda büyük ölçekli mükelleflerde yüzde 11 civarında seyreden vergi inceleme oranları, yürütülen yeni stratejilerle birlikte büyük bir artış kaydetti. VDK tarafından hayata geçirilen denetim metodolojileri; kapsamlı vergi incelemeleri, izaha davet mekanizmaları ve gözetim programları üzerinden yürütülüyor.
Ölçek büyüklüklerine göre uygulanan denetim oranları şu şekilde gerçekleşti:
- Büyük Ölçekli Mükellefler: %31,3 inceleme oranı
- Orta Ölçekli Mükellefler: %7,3 (Ağırlıklı olarak izaha davet uygulamaları)
- Küçük Ölçekli Mükellefler: %1,1 (Uyarı maksatlı gözetim çalışmaları)
Yüksek Gelir Grupları İçin Vergi Gözetim ve Uyum Programı
Vergi denetimlerinde adaleti pekiştirmek ve kayıt dışılığı önlemek adına başlatılan 2’nci Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı, yüksek gelir grubundaki kişilerin kazanç beyanlarını doğru şekilde yapmasını sağlıyor. Bu kapsamda yürütülen çalışmalar sonucunda mükellefler tarafından artırılan matrah tutarı 48,7 milyar liraya ulaştı. Gözetim kapsamına alınan ve yüksek gelir grubunda olduğu tespit edilen toplam mükellef sayısı ise 16 bin 307 oldu.
Gözetim altındaki profiller temel olarak iki grupta inceleniyor:
- Birinci Grup: Türkiye’nin en büyük 42 bin firmasında ortaklığı bulunmasına rağmen gelir vergisi tutarları risk analizi sonuçlarıyla uyuşmayan kişiler.
- İkinci Grup: Herhangi bir şirket ortaklığı bulunmamasına karşın sergilediği lüks yaşam tarzı ile beyan ettiği vergiler arasında tutarsızlık tespit edilen kişiler.
Gözetim Sonucunda Binlerce Kişi İlk Kez Beyanname Verdi
Yürütülen sıkı denetim ve gözetim faaliyetleri sayesinde, daha önce hiç vergi beyanında bulunmadığı belirlenen yaklaşık 7 bin mükellef ilk kez sisteme dahil oldu. Bu kişilerin süreç sonucunda gelirlerini beyan etmesiyle birlikte vergi havuzunda önemli artışlar sağlandı.
Uygulamanın ekonomik yansımaları şu kalemlerde artış yarattı:
- Gelir Vergisi Beyanı Artışı: 6,7 milyar lira
- Şirketlerin Vergi Kesintisi Matrahı Artışı: 4,2 milyar lira
- Kurumlar Vergisi Matrahı Artışı: 33,9 milyar lira
Hazine ve Maliye Bakanlığı, önümüzdeki dönemde de vergide adaleti tesis etmek ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmek amacıyla denetim faaliyetlerini yüksek gelir grubu odaklı olarak kararlılıkla sürdürecek.
