Fon tasfiyesi kanun teklifi taslağının ayrıntıları ortaya çıktı. Bloomberg HT’nin gördüğü ve 9 Ekim 2026’da aktardığı taslak, SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarında ödemelerin nasıl hesaplanacağını, kimlere ödeme yapılmayacağını ve sorumlulardan tahsilatın nasıl yürütüleceğini düzenliyor. Metin henüz taslak aşamasında; Meclis sürecinde değişebilir.
Fon tasfiyesi kanun teklifi neyi kapsıyor?
Taslak genel bir tasfiye rejimi kurmuyor; yalnızca kapsama alınan fonlar için geçerli. Tasfiye işlemleri SPK’nın gözetiminde, görevlendirilen banka ve kurumlarca yürütülecek. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, TEFAS ile portföy saklama ve dağıtım kuruluşlarının kayıtları mutabık hale getirilerek hak sahipleri fon ve hesap bazında belirlenecek.
1 milyon TL’lik ara ödeme nasıl hesaplanacak?
Fon mal varlığının tüm yatırımcılara tam ödeme yapmaya yetmediği durumlarda ödemeye esas “net yatırım tutarı”nı MKK hesaplayacak. Taslaktaki kurallar şöyle:
- Net yatırım tutarı: Fona yapılan nakit giriş ve çıkışları, TÜFE ile Yİ-ÜFE’nin aritmetik ortalamasıyla endekslenecek ve “ilk giren ilk çıkar” esasına göre netleştirilecek.
- Ara ödeme tutarı: Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olanlara bu tutar kadar, 1 milyon TL ve üzerinde olanlara en fazla 1 milyon TL.
- Ara ödemede endeksleme yok: Ara ödemeler için endeksleme uygulanmayacak.
- Üst sınır: Para piyasası fonları dışında ara ödeme, tasfiye kararının verildiği tarihteki toplam katılma payı değerini aşamayacak.
- Nakit yetmezse: Dağıtılabilir tutar yetersiz kalırsa mevcut nakit oranlanarak dağıtılacak.
SPK’nın daha önce duyurduğu ara ödeme esaslarına göre 1 milyon TL sınırı her yatırımcı için her fonda ayrı ayrı uygulanıyor ve ara ödeme, nihai tasfiyede hak edilecek tutardan mahsup ediliyor.
Kimlere ödeme yapılmayacak?
Sermaye piyasası mevzuatına aykırı fiil işlediği, manipülasyon veya piyasa dolandırıcılığına karıştığı ya da bu kişilerle birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak. Gerçeğe aykırı oluşan değerlerden kazanç sağlayanlara ise emsal getiriyi aşan kısmı ilan edilen iade hesaplarına isteğe bağlı olarak yatırma imkânı tanınıyor.
Sorumlulardan tahsilat nasıl yapılacak?
- Fon mal varlığından mevzuata aykırı, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara aktarılan değerler hukuka aykırı çıkarılmış sayılacak.
- Kayıptan önce ilgili portföy yönetim şirketi, tahsil edilemezse SPK’nın tespit ettiği gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu olacak.
- SPK’nın bildirimi üzerine TMSF, 6183 sayılı Kanun ve Bankacılık Kanunu’ndaki yetkileriyle sorumluların mal varlığı üzerinde takip başlatacak; bu takipler bitene kadar başka icra takibi başlatılamayacak, mevcut takip ve hacizler duracak.
- Soruşturmalarda el konulan ve fona doğrudan iadesi mümkün olmayan varlıklarda TMSF kayyım olarak atanacak ve mahkeme sonucunu beklemeden satış yapabilecek.
Geri kazanım hesabı nedir?
Tahsil edilen, iade edilen ve satışlardan elde edilen tüm gelirler, TMSF nezdinde her fon için ayrı açılan “Geri Kazanım Hesabı”nda izlenecek. Bu hesaplardaki tutarlar kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve yalnızca fon pay sahiplerine ödeme için kullanılacak. Tutarlar tasfiyeyi yürüten kuruluşlara, tasfiye tamamlanmışsa Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne aktarılarak dağıtılacak. Düzenlemede Hazine’ye ek yük getirilmemesi esas alınıyor.
Yatırımcı için ne anlama geliyor?
Ara ödemenin dayanağı fonun bugünkü değeri değil, yatırımcının fona koyduğu ve çektiği paranın neti olacak; yani kâğıt üzerindeki kazanç değil, yatırılan anapara esas alınıyor. 1 milyon TL’nin üzerindeki alacaklar için haklar saklı kalıyor, ancak bu kısmın ne kadarının ödeneceği fonun varlıklarına ve geri kazanılacak tutarlara bağlı. Teklifin Meclis’e sunulacağı hafta başında duyurulmuştu; yasalaşmasının ardından uygulamanın hemen başlatılması hedefleniyor. Kalıcı düzenlemeler ise ayrı bir metinde, Sermaye Piyasası Kanunu değişiklik taslağında yer alıyor.
