Ekonomist Dergisi’nin gelenekselleşen ve en çok ilgi gören çalışması ‘En Zengin 100 Araştırması’nın 19’uncusu yine Türkiye’nin en büyük servete sahip kişi ve ailelerini listeledi.
Dünyadaki zenginler sıralamasında en tepe isimlerde bu yıl teknoloji şirketlerindeki erimeler ve ekonomilerde resesyon endişeleri nedeniyle önemli değişiklikler olurken, Türkiye’nin ilk 12 basamağında yer alan servet sahipleri ise yerlerini korudu.
TL’nin döviz karşısında yaşadığı kayıplara rağmen, Türk iş dünyasının iş hacminin yurtdışı ile dengeli olması, gayrimenkul fiyatlarında dövizdeki artışın üzerinde değişimler, borsanın son bir yılda gösterdiği performans gibi faktörler dikkate alındığında varlık sahiplerinin servetlerinde önemli kayıplar olmadığı gözlendi.
İç pazar ağırlıklı iş yapan isimler ise listede bir miktar gerilemiş bulunuyor. Ekonomist Dergisi’nin merakla beklenen ‘En Zengin 100 Araştırması’nın 19’uncusu tamamlandı.
Uzun bir hazırlık süreci ve sıkı bir takiple Türkiye’nin en fazla servete sahip isimleri belirlendi. Pandeminin ardından yaşanan küresel resesyon riski, Rusya- Ukrayna savaşı, enflasyonist baskılar, TC Merkez Bankası’nın faiz politikaları, döviz kurundaki gelişmeler ve seçim süreciyle artan belirsizlik sermayedarların servetlerini negatif etkileyen ana unsurlar oldu.
Ancak bu süreçte, dövizdeki artışın çok üzerinde yaşanan gayrimenkul değerleme artışları, hisse senedi piyasasının son bir yıldaki yüksek performansı, şirketlerin iş hacimlerinde yurtdışı işlerinin ağırlığının yüksekliği, döviz cinsi Hazine garantili kamu ihaleleri, zenginleri pozitif etkiledi.
SERVETLER KORUNDU
Çalışmanın ana eksenini oluşturan bu gelişmeler karşısında aldıkları kararlarla servetlerini büyütmeyi başaran aileler listedeki mevcudiyetlerini korudu. TL’de yaşanan değer kaybı devam ederken yüksek enflasyon, faiz politikası ve parite sorunlarına karşı işlerini ağırlıklı olarak yurtdışına taşıyan veya cirosunun önemli kısmını ihracattan elde eden aileler daha şanslı konumda.
Mehmet Cengiz, Cemal Kalyoncu, Nihat Özdemir, Taşkent Ailesi, Tosyalı ve Erman Ilıcak gibi isimler ise yakaladıkları fırsatları avantaja dönüştürerek listenin en hızlı çıkış yapan sermayedarları oluyorlar. Elbette belirsizliğin getirdiği zorlu koşullar listedeki sıralamayı da değiştirdi.
Özellikle turizm ve inşaat tarafındaki yatırımlara ağırlık veren Vedat Aşçı, Nafi Güral ve Kiler ailesi listeye yeni giriş yapan isimler oldu.
Bunun yanında dijital dünyanın getirdiği fırsatları iyi değerlendiren ve yurtdışında önemli hamleler yapan Getir’in kurucusu Nazım Salur, Trendyol’un kurucuları Demet Mutlu ve Enver Üçok bu yıl yine listede yer almayı başardılar.
KUR ARTIŞI YURTDIŞINI CAZİP KILDI
Araştırmamızda özellikle kur tarafındaki sert yükselişlerin varlık değerleri üzerindeki olumsuz etkileri hissediliyor. Döviz kurunda kronikleşen yükseliş eğilimi devam etti. Geçen yıl bu araştırmayı yaptığımızda dolar kuru 10 TL’nin altındaydı.
Bugün gelinen noktada ise 18 TL’nin üzerinde ve artışın devam etme ihtimali daha yüksek. Kur korumalı mevduatta ise gelir düştüğü için cazibesini yitirmesi ve seçim atmosferi döviz kurunda hareketliliği hızlandırabilir.
Pandemi yaralarının sarıldığı ve özellikle TC Merkez Bankası’nın faiz politikalarının da etkisiyle TL’nin döviz karşısında yaşadığı değer kaybına karşı Türk sermayedarların yurtdışına yöneldikleri görülüyor.
Varlıklarını korumak üzere rotayı yurtdışına çeviren ve satın alma işlemlerine hız veren sermayedarların yurtdışında fırsat avını sürdürmesi bekleniyor.
KADIN-ERKEK SERVET EŞİTLİĞİ DİPTE
Günümüz dünyasında her alanda eşitliğin yeniden gözden geçirildiği bir süreç yaşıyoruz. İş dünyasında sadece yönetim kademesi değil, servet dağılımında da kadınlar üzerindeki cam tava dikkat çekiyor.
Listemizde ailelerinden bağımsız olarak yer alan altı kadın sermayedar Türkiye’de kadın ve erkeklerin iş hayatındaki gelir eşitsizliğini net bir şekilde ortaya koyuyor. 100 zengin isim arasında yer alan Sabancı Ailesi’nin temsilcileri, Türkan Sabancı, Sevda- Serra Sabancı, Demet Sabancı Çetindoğan listede yer alıyor.
Murat Ülker’in ablası Ahsen Özökur da Özokur Ailesi olarak listede yer bulmuş durumda. Yine Kale Grubu’nun patronu Zeynep Bodur Okyay listedeki bir diğer isim.
KADINLARIN SERVETİ DÜŞÜK
En Zengin 100 araştırmamızdaki veriler Global Servette Cinsiyet Eşitliği Raporu’nun 2022 sonuçlarıyla da örtüşüyor. WTW’nin Dünya Ekonomik Forumu ile birlikte hazırladığı ve 39 ülkeyi kapsayan endekse göre Türkiye, dünyada kadın ve erkek arasında emekliliğe kadar elde edilen servette eşitsizliğin en derin olduğu birkaç ülkeden biri.
Rapora göre Türkiye 0.63 endeks değeri ile 0.74 olan global ortalamanın oldukça gerisinde. Bu değer, Türkiye’de kadınların emekliliklerine kadar erkeklerin sadece yüzde 63’ü kadar bir varlığa sahip olabildiği anlamına geliyor. Türkiye’nin altında sadece iki ülke var: 0.61 ile Arjantin ve 0.60 endeks değeri ile Nijerya.
Kaynak: Ekonomist Dergisi
