Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk komutasındaki Türk ordusunun 26 Ağustos 1922’de başlattığı Büyük Taarruz’un 30 Ağustos’ta zaferle taçlanmasının üzerinden tam 104 yıl geçti. Zafer Bayramı Anadolu’nun işgalden kurtuluşunu sağlayan Büyük Zafer, milletimizin bağımsızlık mücadelesindeki en parlak dönüm noktası oldu.
Türkiye Cumhuriyeti’nin harcını karak, Anadolu topraklarını sonsuza dek Türk yurdu kılan 30 Ağustos Zafer Bayramı, 104. yıl dönümünde tüm yurtta gururla kutlanıyor. Birinci Dünya Savaşı’nın ardından İtilaf Devletleri’nin Mondros Ateşkes Antlaşması hükümlerini gerekçe göstererek Anadolu’yu işgale başlaması ve 15 Mayıs 1919’da Yunan ordusunun İzmir’e çıkması üzerine yakılan bağımsızlık meşalesi, 30 Ağustos 1922’de kesin bir zaferle son buldu.
Sakarya Meydan Muharebesi’nden Büyük Taarruz’a Giden Yol
Türk milletinin kaderini değiştiren askeri stratejinin temelleri Sakarya Kıyılarında atıldı. 23 Ağustos 1921’de başlayan ve 22 gün 22 gece aralıksız süren Sakarya Meydan Muharebesi’nde Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, askeri literatüre geçen şu tarihi emri verdi:
“Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır.”
13 Eylül 1921’de Sakarya Irmağı’nın doğusunun düşman unsurlarından tamamen temizlenmesiyle Türk ordusu savunma konumundan taarruz konumuna geçti. Yaklaşık bir yıl boyunca büyük bir gizlilik ve titizlikle yürütülen lojistik ile askeri hazırlıkların ardından nihai harekat planı tamamlandı.
Kocatepe’de Şafak Sökerken Başlayan Dev Hücum
Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, 26 Ağustos 1922 sabahı Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte harekatı bizzat yönetmek üzere Afyon Kocatepe’deki yerini aldı.
Şafak vakti Türk topçusunun gürlemesiyle başlayan taarruzda Mehmetçik, kısa sürede stratejik noktaları ele geçirdi:
- 26 Ağustos: Tınaztepe, Belentepe ve Kalecik Sivrisi düşmandan temizlendi. 1. Ordu birlikleri 15 kilometrelik hatta düşmanın birinci mevzilerini imha etti.
- 27 Ağustos: Tüm cephelerde başlayan genel taarruzla birlikte Afyonkarahisar düşman işgalinden kurtarıldı.
- 28-29 Ağustos: Türk ordusunun amansız takibiyle düşman birlikleri Dumlupınar’da çembere alındı.
30 Ağustos Zafer Bayramı: Dumlupınar’da Şahlanan Zafer
29 Ağustos gecesi Zafertepe Çalköy’de durum değerlendirmesi yapan komuta kademesi, imha muharebesinin başlatılması kararlarını aldı. 30 Ağustos sabahı bizzat Mustafa Kemal Paşa’nın yönettiği Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile Yunan ana kuvvetleri Dumlupınar’da tamamen kuşatılarak etkisiz hale getirildi.
Zaferin ertesi günü kırık bir kağnı arabasının üzerinde haritaları açan komutanlar, düşmanın yeniden toparlanmasını engellemek amacıyla tarihi İzmir yürüyüşünün kararını verdiler.
“Ordular, İlk Hedefiniz Akdeniz’dir, İleri!”
Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922’de Dumlupınar’da Batı Cephesi’ndeki tüm subay ve erlere iletilmek üzere Türk tarihinin en ünlü askeri emirlerinden birini yayımladı: “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!”
Bu tarihi emir doğrultusunda şahlanan Türk ordusu, adeta zamanla yarışarak kentleri birer birer özgürleştirdi:
- 1 Eylül: Gediz ve Uşak kurtarıldı.
- 2 Eylül: Eskişehir düşman işgalinden temizlendi.
- 6-7 Eylül: Balıkesir, Bilecik ve Aydın geri alındı.
- 8 Eylül: Manisa özgürlüğüne kavuştu.
- 9 Eylül: İzmir’e giren Türk süvarileri Hükümet Konağı’na Türk bayrağını çekerek Anadolu’nun işgaline son noktayı koydu.
Anadolu topraklarını sonsuza dek bağımsız kılan bu muazzam zafer, bugün 104. yılında aynı ruh, coşku ve kararlılıkla kutlanmaya devam ediyor.
