Pandeminin ilk dönemlerinde 0 civarında olan gelişmiş ülkelerdeki enflasyon, başta enerji olmak üzere emtia fiyatlarındaki artışla birlikte yükselişe geçti. Parasal ve mali destek paketlerinin yanı sıra ekonomilerin yeniden açılmasıyla beraber artan talep de enflasyonu yükseltmeye başladı.
Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre, martta yüzde 1,3 olan euro bölgesinde yıllık enflasyon, nisanda yüzde 1,6’ya yükseldi. Nisan 2020’de bu oran yüzde 0,3 idi.
Euro bölgesi enflasyonuna en yüksek katkı, 0,96 puanla enerji ürünlerindeki fiyat artışından geldi. Hizmetlerin katkısı 0,37 puan olurken, alkol ve tütün ürünlerinin katkısı 0,16 puan, enerji dışı sanayi ürünlerinin katkısı 0,12 puan oldu.
AB ortalaması yüzde 2
Avrupa Birliği’nde (AB) ise yıllık enflasyon yüzde 2,0’a yükseldi. Bu oran martta yüzde 1,7, Nisan 2020’de yüzde 0,7 seviyesindeydi.
Euro bölgesinde Belçika, Almanya, Estonya, İrlanda, Yunanistan, İspanya, Fransa, İtalya, Güney Kıbrıs, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Hollanda, Avusturya, Portekiz, Slovenya, Slovakya ve Finlandiya bulunuyor.
Şu ülkeler ise AB üyesi olsalar da euro bölgesinde bulunmuyorlar: Bulgaristan, Çekya, Danimarka, Hırvatistan, Macaristan, Polonya, Romanya ve İsveç.
AB ülkeleri Nisan 2021 enflasyon oranları / Kaynak: Eurostat
En düşük enflasyon Yunanistan’da
AB ülkeleri arasında nisanda en düşük enflasyon yüzde -1,1 ile Yunanistan’da kaydedildi. Eksi enflasyona sahip bir diğer AB ülkesi ise Portekiz oldu.
Macaristan yüzde 5,2’lik oranla AB’de en yüksek enflasyonlu ülkeler sıralamasında ilk sırayı aldı.
AB’nin en büyük ekonomisine sahip Almanya’da enflasyon yüzde 2,1 oldu.
Yunanistan’da nisanda aylık enflasyon ise yüzde 0,9 ile pozitif seviyede kaydedildi.
1 yıldır ekside
Yunanistan’da yıllık enflasyon, Nisan 2020’den bu yana eksi seviyelerde bulunuyor. Mart 2021’de bu oran yüzde -2,0 seviyesindeydi.
Enflasyonun eksi seviyelerde bulunması (deflasyon), fiyatlar genel seviyesinde o dönem için düşüş olduğuna işaret ediyor.
Yüksek enflasyon gibi düşük ve eksi enflasyon da ekonomiler için sorun oluşturabiliyor. Eksi enflasyonda temel neden talep eksikliği ve ekonomideki durgunluk olabiliyor. Nitekim Yunanistan’da borç krizi sırasında halk büyük gelir kaybına uğramış ve talep eksikliğine bağlı olarak enflasyon uzun süre eksi seviyelerde kalmıştı.
Türkiye’de ise enflasyon nisanda yıllık yüzde 17,14 ile son iki yılın zirvesinde bulunuyor. Yüksek enflasyon, beraberinde yüksek faizi ve döviz kurlarındaki artışı getiriyor. Gelir dağılımı bozulurken, ülke ekonomisinde istikrarsızlığı artırıyor.
