Uluslararası danışmanlık ve denetim firması EY (Ernst&Young), “CEO Görünümü 2024 Araştırma” sonuçlarını haziran ayında açıkladı. Dünya genelinde 21 ülkeden 300 kurumsal yatırımcı ve 1.200 CEO’nun katılımıyla düzenlenen rapor dünya gündemi hakkında çok önemli veriler sunuyor ve ipuçları veriyor.
Rapor sonuçları CEO’ların ajandasındaki en önemli konuların başında sürdürebilirlik olduğunu gösteriyor. Araştırmaya katılan CEO’ların %54’ü net sıfıra ulaşmak için sürdürülebilirlik konularına 1 yıl öncesine göre daha fazla önem veriyor.
“Sürdürülebilirlik” bankacılık sektörünün de son yıllarda en popüler konusu.
Uzun yıllar bankacılık yapan, ardından da yenilebilir enerji sektöründe faaliyetini sürdüren bir birey olarak ve tabii bir dünya vatandaşı olarak konu benim de odağımda.
Birleşmiş Milletler Brundtland Raporu’nda (1987) sürdürülebilirlik “gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama yeteneklerinden ödün vermeden, mevcut nesillerin ihtiyaçlarını karşılamak” şeklinde tanımlanmıştır.
Global Compact İnisiyatifi:
Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact), dünyadaki en büyük kurumsal sürdürülebilirlik girişimidir. 2000 yılında başlatılan bu girişim, şirketleri ve diğer organizasyonları, evrensel olarak kabul edilen on ilkeye dayalı olarak sosyal sorumluluklarını yerine getirmeye ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkıda bulunmaya teşvik eder. Birleşmiş Milletler tarafından başlatılan bu inisiyatif, şirketleri sürdürülebilir ve sosyal olarak sorumlu politikalar benimsemeye yöneltir.
“Sürdürülebilir bankacılık” ise finansal kurumların çevresel, sosyal ve yönetişim faktörlerini göz önünde bulundurarak faaliyet göstermeleri ve finansal hizmetlerini bu doğrultuda şekillendirmeleri anlamına gelmektedir. Bu yaklaşım, sadece kâr amacı gütmekle kalmayıp, aynı zamanda toplum ve çevre üzerinde olumlu etkiler yaratmayı hedefler.
Sürdürülebilir bankacılık ile ilgili bazı temel ilkelere aşağıda yer verilmiştir;
Çevresel Sorumluluk:
- Karbon Ayak İzi: Bankalar, operasyonel karbon ayak izlerini azaltmak için enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kaynakları kullanımı ve sürdürülebilir binalar gibi uygulamalar benimserler.
- Yeşil Finansman: Çevre dostu projelere ve girişimlere finansman sağlarlar.
Sosyal Sorumluluk:
- Eşitlik ve Çeşitlilik: Bankalar, iş yerinde cinsiyet, etnik köken ve diğer çeşitlilik unsurlarına değer verir ve destekler.
- Toplumsal Katkı: Toplumun ihtiyaçlarına yönelik sosyal projelere ve girişimlere destek sağlarlar. Eğitim, sağlık ve yoksullukla mücadele gibi alanlarda projeler geliştirirler.
Yönetişim:
- Etik İş Uygulamaları: Bankalar, şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik değerler çerçevesinde çalışırlar.
- Risk Yönetimi: ESG (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim – Environmental, Social, Governance) risklerini değerlendirir ve bu riskleri yönetmek için stratejiler geliştirirler.
Sürdürülebilir Bankacılık Uygulamaları
- Yeşil Tahviller ve Krediler:
Çevresel projelere özel olarak tahsis edilen finansal araçlardır. Yeşil tahviller, sürdürülebilir projelere fon sağlamak için kullanılan borçlanma araçlarıdır.
- Sosyal Etki Yatırımları:
Sosyal fayda sağlamak amacıyla yapılan yatırımlardır. Bu yatırımlar, finansal getiri sağlarken aynı zamanda toplumsal ve çevresel sorunları çözmeyi hedefler.
- Sürdürülebilirlik Raporlaması:
Bankalar, sürdürülebilirlik performanslarını düzenli olarak raporlarlar. Bu raporlar, yatırımcılar ve diğer paydaşlar için şeffaflık sağlar.
Sürdürülebilir bankacılık konusunda dünya genelinde örnek bankalar ve bu bankaların uygulamaları:
BNP Paribas
Sürdürülebilir finansman ve sosyal sorumluluk projelerine önemli yatırımlar yapmaktadır. Ayrıca, karbon ayak izini azaltma taahhüdünde bulunmuştur.
HSBC
Yeşil Finansman: HSBC, çevre dostu projelere ve sürdürülebilir kalkınmaya önemli miktarda finansman sağlamaktadır. 2020 yılında, 2030 yılına kadar 750 milyar dolar ile 1 trilyon dolar arasında sürdürülebilir finansman sağlama taahhüdünde bulunmuştur.
Karbon Nötr Hedefi: Banka, 2050 yılına kadar kendi operasyonlarını ve müşterilerinin karbon nötr olmasını hedeflemektedir.
ING Bank
Yeşil Tahviller: ING, sürdürülebilir projeleri finanse etmek için yeşil tahviller ihraç etmektedir.
Çevresel Etki: Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir tarım projelerine öncelik vermektedir. Ayrıca, fosil yakıt projelerine verdiği desteği aşamalı olarak azaltmaktadır.
Barclays
Yeşil Ürünler: Barclays, yeşil ipotekler ve sürdürülebilir yatırım ürünleri sunmaktadır.
Sosyal Sorumluluk: Toplum üzerinde olumlu etkiler yaratacak projelere ve sosyal girişimlere finansman sağlamaktadır.
Deutsche Bank
Sürdürülebilir Finansman: Deutsche Bank, sürdürülebilir kalkınma hedeflerini desteklemek için geniş kapsamlı finansman çözümleri sunmaktadır.
Sosyal Etki: Eğitim, sağlık ve sosyal eşitlik projelerine finansman sağlayarak toplumsal kalkınmayı desteklemektedir.
Bank of America
Sürdürülebilir Yatırımlar: Bank of America, sürdürülebilir enerji projelerine ve çevresel iyileştirme programlarına önemli miktarda finansman sağlamaktadır.
Karbon Nötr: Kendi operasyonlarını karbon nötr hale getirme hedefini benimsemiştir.
UBS
Sürdürülebilir Yatırım Fonları: UBS, sürdürülebilirlik odaklı yatırım fonları ve ürünleri sunmaktadır.
Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri: Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ni destekleyen projelere yatırım yapmaktadır.
Bu bankalar, sürdürülebilirlik alanında öncülük eden finansal kuruluşlar arasında yer almaktadır. Çevresel ve sosyal sorumluluklarını yerine getirerek, hem ekonomik hem de toplumsal faydalar sağlamaktadırlar.
Peki Türkiye’de faaliyet gösteren öncül bankaların sürdürülebilir bankacılık bakış açıları ve uygulamaları nasıl?
Kalkınma Yatırım Bankası
Portföylerinde kömürlü termik santral/fosil yakıtlı enerji santrali bulunmayan banka net sıfır emisyon hedefini taahhüt etmektedir.
Paris İklim Anlaşması ile uyumlu olarak 2050 yılına kadar sera gazı emisyonlarının net sıfır seviyesine çekilmesi taahhüt edilmiştir.
Akbank
Akbank, sürdürülebilirlik performansını ve ESG kriterlerine uyumunu düzenli olarak raporlamaktadır. Bu raporlar, şeffaflık ve hesap verebilirlik sağlamaktadır.
Ayrıca, CDP (Carbon Disclosure Project) raporlamasına katılmakta ve çevresel etkilerini izlemektedir.
2025 yılına kadar karbon nötr olma hedefini benimsemiştir.
Garanti BBVA
Sürdürülebilir finansman alanında lider olmayı hedefleyen banka ESG kriterlerine uyum sağlamıştır.
Garanti BBVA, yeşil enerji, enerji verimliliği ve çevre dostu projelere yönelik kredi ve finansman çözümleri sunmaktadır.
Garanti BBVA, sürdürülebilirlik performansını düzenli olarak raporlamakta ve bu konuda şeffaflık sağlamaktadır.
2014 yılından bu yana, sürdürülebilirlik raporlarını Global Reporting Initiative (GRI) standartlarına göre yayınlamaktadır.
İş Bankası
İş Bankası, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, sürdürülebilir tarım ve çevre dostu projelere finansman sağlamaktadır.
Operasyonel faaliyetlerinde enerji verimliliğini artırma ve karbon ayak izini azaltma hedefi doğrultusunda çeşitli önlemler alan banka, yeşil tahvil ihraçları ve yeşil kredi ürünleri ile sürdürülebilir projelere destek vermektedir.
Banka sürdürülebilirlik performansını düzenli olarak raporlamaktadır. Bu raporlar, Global Reporting Initiative (GRI) standartlarına uygun olarak hazırlanmakta ve şeffaflık sağlamaktadır.
Sonuç olarak, sürdürülebilir bankacılık, finans sektörünün geleceğini şekillendiren ve toplumsal, çevresel ve ekonomik kalkınmayı destekleyen önemli bir yaklaşımdır. Bankaların sürdürülebilirlik kriterlerini iş stratejilerine entegre etmeleri, sadece finansal performanslarını artırmakla kalmaz, aynı zamanda dünya genelinde toplumların uzun vadeli sağlığını korumaya yardımcı olur. İklim değişikliği, doğal kaynakların tükenmesi ve sosyal eşitsizlikler gibi küresel zorluklarla başa çıkmak için sürdürülebilir finansman modellerine geçişin hızlanması gerekmektedir. Gelecekte, daha fazla bankanın bu alanda yenilikçi çözümler geliştirmesi ve daha geniş bir ekosistemle iş birliği yapması beklenmektedir.
Sürdürülebilir bankacılık, yalnızca bir trend değil, sürdürülebilir bir gelecek inşa etmenin vazgeçilmez bir parçasıdır.
