Meclis’e sunulan torba kanun teklifinde, Kur Korumalı Mevduat’ın bütçeye üzerindeki yükünü kaldırmaya yönelik teklif dikkat çekti. Teklifte; KKM’de Hazine desteği uygulamasının Merkez Bankası’na devri öngörüldü. Ayrıca, KKM uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi yetkisinin de Merkez Bankası’na devredilmesi teklifi yer aldı.
Söz konusu teklife ekonomistlerin eleştirileri gecikmedi.
EKONOMİ gazetesi yazarlarından Fatih Özatay ” ‘Rasyonel (akla uygun)’ politikalara dönüşten kastedilen buysa, yandık. Bütçe açığının bir kısmının TCMB’ce finanse edilmesi demek bu. Bu yolun sonu bütçe açığının TCMB kredileri ile finansmanına çıkar ki 2001’de yapılan yasa değişikliğiyle yasaklanmıştı. Umarım doğru değildir.” değerlendirmesini yaptı.
TCMB Eski Başkekonomisti Hakan Kara da “Cin fikirli birileri yine TCMB Kanununun etrafından dolanmanın bir yolunu bulmuş.” yorumunda bulundu.
Ekonomist Uğur Gürses ise sosyal medya hesabından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e yönelik olarak; “Bu hakikaten çok rasyonel olmuş. KKM kaynaklı bütçe açığını doğrudan Merkez Bankası matbaasına gönderme fikri size sorulmuş muydu?” yorumunda bulundu.
Neyi, nasıl etkileyecek?
Konuya yakın kaynaklardan edinilen bilgiye göre; KKM hacminin yaklaşık yüzde 20’sinin TL dönüşümlü yüzde 80’inin ise döviz dönüşümlü olduğu hesaplanıyor. Kaynaklar KKM maliyetinin çoğunu Merkez Bankası’nın üstlendiğini şimdi yeni değişiklikle yüzde 100’ünün Merkez Bankası’na geçtiğini belirtti.
Kaynakların verdiği bilgiye göre KKM’de kur farkını Hazine üstlendiğinde Merkez Bankası bilançosunda kamu mevduatı azalırken bankaların mevduatı artış gösteriyordu. Ve banka bilançosunda Merkez Bankası hesabı ile mevduatı artarken Hazine de bu maliyeti bütçe gideri olarak yazdığı için borçlanma ihtiyacı da artış gösteriyordu.
KKM kur farkını Merkez Bankası üstlendiğinde ise Merkez Bankası bu maliyeti bilançosunda gider olarak gösterirken bankaların da TL mevduatı artıyordu. Bankaların bilançosunda yine Merkez Bankası hesabı ve mevduatı artış gösteriyordu. Merkez Bankası bu maliyetleri gider yazdığı için karında bir azalış yaşaması muhtemel. Bu da en büyük pay sahibi Hazine’ye ödediği temettünün azalması anlamına gelecek ve vergi dışı gelirleri de azalmış olacak.
Konuya yakın bir diğer kaynak da KKM’den önümüzdeki 3-6 ay içinde 300 milyar TL civarında Hazine’nin üstlenmesi gereken bir maliyet olduğunu ifade ederek bu maliyet Merkez Bankası’na aktarıldığı için bütçe açığının da bir o kadar azalacağını vurguladı. Aynı kaynak bütçe açığının dolaylı yoldan Merkez Bankası üzerinden finanse edildiğine de işaret etti.
KKM’de artış sürüyor
BDDK haftalık bülteninde yer alan bilgilere göre, kur korumalı TL mevduat ve katılma hesapları 2 trilyon 628,3 milyar TL’den 2 trilyon 719,6 milyar TL’ye çıktı.
