Usta iktisatçı Mahfi Eğilmez, asgari ücretin yıllar içindeki seyrine ilişkin yapılan “dolar bazında arttı, durum iyileşti” yorumlarına dikkat çeken bir değerlendirme kaleme aldı. Eğilmez, 2000 ve 2025 yıllarındaki asgari ücreti karşılaştırırken yalnızca ücret düzeyine bakmanın yanıltıcı olduğunu, mutlaka asgari giderlerin de hesaba katılması gerektiğini vurguladı.
2026 yılı asgari ücretin 28 bin 75 TL olarak belirlenmesinin ardından Mahfi Eğilmez, Türk lirası bazlı karşılaştırmaların yüksek enflasyon ve kur etkisi nedeniyle sağlıklı sonuç vermediğini belirtti.
Hazırladığı tabloyu okuyucularıyla paylaşan Eğilmez, üç kişilik bir çekirdek ailenin yalnızca zorunlu harcamaları dikkate alarak; tatil, dışarıda yemek, sağlık, eğitim ve giyim gibi kalemleri hesap dışında bıraktı.
“Asgari giderler 2025 yılında daha fazla”
Ortaya çıkan tabloya göre, asgari ücret dolar bazında 2025’te 2000 yılına kıyasla daha yüksek görünse de, aynı dönemde asgari giderler çok daha hızlı arttı. Özellikle gıdaya erişimin 2000 yılında asgari ücretle görece daha kolay olduğunu ifade eden Eğilmez, “Ne var ki asgari giderler de 2025 yılında 2000 yılına göre çok daha yüksek. Gıdaya erişim 2000 yılındaki asgari ücretle daha kolay görünüyor. Konut her iki dönemde de çok sıkıntılı. Her iki dönemde de bu çekirdek aile tek asgari ücretle geçinemez durumda bulunuyor. Bu durumda ailede ya iki kişi çalışacak veya aile dışarıdan bir destek alacak (gıda ürünlerini köylerinden bedelsiz getirmek gibi) ya da borçlanacak” yorumunda bulundu.
Bu karşılaştırmanın, yalnızca ücretin dolar bazında artmasına bakılarak asgari ücretli ailelerin durumunun iyileştiği yönündeki yorumların gerçeği yansıtmadığını gösterdiğini belirten Eğilmez, asıl tablonun giderler hesaba katıldığında ortaya çıktığını kaydetti.
“Asıl sorun çalışanların yarısının asgari ücretli olmasıdır”
Öte yandan ülkede toplam 17,9 milyon çalışanın yaklaşık yarısının asgari ücretli olduğuna dikkat çeken Eğilmez, “Asıl sorun toplam 17,9 milyon çalışanın yarısının asgari ücretli olmasıdır. Asıl ciddi sorun bu: Çalışanların giderek artan bölümü asgari ücretle çalışır duruma geliyor. Bu durum bize orta sınıfın düşük gelirli konuma gerilediğini açık biçimde gösteriyor” dedi.
