Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, TBMM Genel Kurulunda bakanlığı ve bağlı kuruluşların 2021 yılı bütçesi üzerinde yaptığı konuşmada, dünyanın çok farklı bir dönemden geçtiğini, Kovid-19 salgınının küresel ekonomi üzerinde yıkıcı etkiler yaptığını söyledi.
Elvan, son bir ayda attıkları adımların, geleceğe ilişkin bakış açılarını da ortaya koyduğunu söyleyerek, Merkez Bankası tarafından ortaya koyulan parasal sıkılaştırma adımını, zorunlu karşılık uygulamasının sadeleştirilmesinin takip ettiğini bildirdi. Elvan, böylece tüm fonlamanın temel politika aracı olan bir hafta vadeli repo faiz oranı üzerinden yapılmasına ve zorunlu karşılıklarda faiz nema oranlarının tüm sektörler için aynı oranlar üzerinden uygulanmasına geçildiğini anımsattı.
Bu adımları müteakiben aktif rasyosu uygulamasının yıl sonu itibarıyla yürürlükten kaldırılması kararı verildiğini dile getiren Elvan, bankaların yurt dışı yerleşiklerle yaptıkları vadede TL satım yönünde gerçekleştirecekleri türev limitlerinin artırıldığını belirtti.
Elvan, BDDK valör uygulamasına son verildiğini, sermaye yeterlilik rasyosu hesaplamasında baz alınacak kura ilişkin kolaylık sağlandığını, uluslararası norm ve standartlara yakınsayan bir yaklaşım benimsendiğini söyledi.
Elvan, daha önce bankaların 2020 yılı sermaye yeterlilik rasyosu hesabında 31 Aralık 2019 kuru alındığını, bunun yerine BDDK’nin bugünkü kararıyla 252 günlük 2020 yılı ortalamasının alınacağını söyledi.
Elvan, uluslararası standartlara bir yakınsama söz konusu olduğunu dile getirerek, bu durumun, sermaye yeterlilik oranını biraz daha aşağı çeken bir yaklaşım olduğunu, konunun kamuoyunda yanlış anlaşılmaması gerektiğini belirtti.
Takipteki alacaklar ve ayrılan karşılıkların riskte olduğu konusunda eleştirilere cevap veren Elvan, “Üçüncü grup dediğimiz takipteki alacakların miktarı 151 milyar liradır. 151 milyar liraya karşılık bankalarımız 113 milyar lira karşılık ayırmıştır. Bu oran yüzde 75’e tekabül etmektedir. Bu oran, Avrupa genelinde yüzde 45 seviyesindedir” bilgisini verdi.
Elvan, yakın izlemede olan toplam miktarın 382 milyar lira olduğunu ifade ederek, buna karşılık 58 milyar lira ayrıldığını kaydetti. Bu oranın yüzde 15 olduğunu belirten Elvan, “Avrupa standartlarındaki bu oran yüzde 6’dır. Bankalarımız son derece güvenilirdir, güvendedir ve sağlıklıdır. Bunun takibini de yakinen BDDK Başkanlığımız yapıyor” diye konuştu.
Pandemi nedeniyle takipteki alacaklar grubuna alınma süresini 90 günden 180 güne çıkardıklarını, pandemi nedeniyle de bu süreyi haziran sonuna kadar uzattıklarını hatırlatan Elvan, “Diğer gelişmiş ülkelere, Avrupa’ya, ABD’ye baktığımızda, onların bankalara yönelik aldığı önlemlerle karşılaştırdığımızda, bizim aldığımız önlem son derece mütevazı bir önlemdir” dedi.
Avrupa Merkez Bankasının, bankalara, “Merkez Bankamıza ödemeniz gereken yükümlülüğünüzü yüzde sıfır faizle 1 yıl öteliyorum” dediğini aktaran Elvan, diğer taraftan bankaların, müşterilerine “Ben de sizin yükümlülüklerinizi 1 yıl öteliyorum” dediğini anlattı. Elvan, Avrupa ve gelişmiş ülkelerin aldığı tedbirlerle, kendilerinin bankacılık sektöründe aldığı tedbirler kıyaslandığında son derece mütevazı bir yaklaşım içinde olduklarının net olarak ortaya çıktığını söyledi.
‘Bankacılık sektörümüzün döviz pozisyon açığı yok’
Elvan, bankacılık sektörünün döviz pozisyon açığı olmadığını, 3.3 milyar dolar artıda olduğunu bildirdi.
Üç kamu bankasının 2.7 milyar dolar pozisyon açığı bulunduğunu ancak açığın öz kaynağa oranının yüzde 20’yi geçmemesi gerektiğini belirten Elvan, şunları kaydetti:
“Üç bankamızın oranlarını söylüyorum; bir kamu bankamızın oranı yüzde 12, diğer bankamızın oranı yüzde 10, üçüncü bankamızın oranı da yüzde 9’dur yani yüzde 20’lik kriterin oldukça altındadır. Özel sektöre ait bankaların döviz pozisyonlarına baktığımızda da toplam 6 milyar dolar fazlaları olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla bugüne kadar BDDK tarafından bankacılık sektörüne yönelik alınan kararlar, son derece rasyonel ve piyasaya olumlu etkisi olan kararlardır. Bugün BDDK’nin almış olduğu karar da daha önce alınan kararlarla hiçbir şekilde tezat teşkil etmiyor.”
Elvan, tüm bu gelişmelerin akabinde finansal piyasa göstergelerinde de iyileşmeler gözlemlediklerini ifade etti.
Döviz kuru ve ülke risk primi düşerken hisse senetleri ve tahvillere güçlü bir talep görmeye başladıklarına işaret eden Elvan, Türkiye’nin kasım ayında uluslararası portföy akımlarını çekme konusunda pek çok gelişmekte olan ülkeyi geride bıraktığını vurguladı.
“Biz bu toparlanmayı daimi hale getirmeyi amaçlıyoruz” diyen Elvan, finansal alanda attıkları adımları kamu maliyesindeki ihtiyatlı duruşla destekleyip makroekonomik istikrarı kalıcı şekilde tesis edeceklerini dile getirdi.
