Naci Ağbal’ın Merkez Bankası (MB) başkanlığı görevine atandıktan sadece dört ay sonra görevden alınmasında AKP ve cumhurbaşkanlığı içindeki ‘hizipler’ rol oynarken, iki gün önce yaptığı son faiz artırımı ‘bardağı taşıran son damla’ymış.
Reuters’ın altı kaynağa dayanarak yazdığı habere göre üst düzey hükümet ve MB yetkilileri, Ağbal’ın MB başkanlığına hızla yükselişi ve aynı hızla görevden alınmasında, ekonomi politikalarına karşı takındığı farklı tutumun ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı ve önceki Hazine ve Maliye bakanı Berat Albayrak’a karşı tehdit olarak görülmesinin etkili olduğunu belirtti.
Erdoğan, Albayrak’ın istifa etmesinden hemen önce eski maliye bakanı Ağbal’ı MB başkanlığına, sonrasında da Lütfi Elvan’ı Hazine ve Maliye bakanlığına atamıştı.
130 milyar doları araştırmış
Adının açıklanmasını istemeyen üç kaynağa göre Ağbal’ın 2019’da Albayrak’ın Hazine ve Maliye bakanlığı döneminde başlayan ve ülkenin döviz rezervlerinde yaklaşık 130 milyar dolar kayba neden olan döviz satışını inceleme kararı şubat ayında Erdoğan’ın dikkatini çekti ve cumhurbaşkanlığında rahatsızlık yarattı. İnceleme tam da Erdoğan’ın Albayrak’ın arkasında durduğunu art arda beyan ettiği ve damadın hükümete döneceğine yönelik söylentilerin arttığı bir döneme denk geldi.
Kaynaklardan biri, “Bunun rahatsızlığı oluştu mu? Evet bence oluştu. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bu etkili konulardan biriydi” dedi.
Doğrudan bilgisi olan diğer bir kaynak da, “Bildiğim kadarıyla araştırma konuları belli aşamaya gelmişti ve oradan bir soruşturma çıkabilirdi” dedi.
Ağbal ve Albayrak’ın 20 yıldır iktidarda olan AKP içindeki iki farklı kanadı yansıttığı düşünülüyor.
Gölge düştü
Kaynaklardan biri, Ağbal’ın üzerine ilk gölgenin 24 Şubat’ta bankaların MB’de tutması gereken zorunlu karşılıklara 200 baz puan artış yaptığı düzenleme sonrasında düştüğü bilgisini verdi. Bu adım Erdoğan tarafından örtülü faiz artırımı olarak yorumlandı.
Aynı gün, Erdoğan AKP üyelerine Albayrak döneminde gerileyen MB döviz rezervlerinin ekonominin salgından toparlanmasına yardımcı olmak için azaltıldığını belirtti.
Rezervler eridi
Kamu bankaları aracılığıyla 130 milyar dolar satışı MB’nin swap işlemleri tarafından desteklendi ve bir finansal kriz karşısında tampon niteliğinde olduğu düşünülen ülkenin net döviz rezervleri yüzde 75 azaldı.
Bazı üst düzey hükümet ve parti yetkilileri Albayrak’ı muhalefetin eleştirilerine karşı savunurken, Ağbal yorum yapmaktan kaçınarak rezervleri yeniden artırma sözü verdi.
MB’ye yakın bir kaynak, “Ağbal, kendinden önceki döviz rezervi harcama politikası nedeniyle yaptıkları işlere gölge düşmesinden memnun değildi” dedi.
Ağbal’ın kısa görev süresi boyunca yüzde 24 değer kazanan TL, Erdoğan’ın Albayrak’ın politikalarını savunmasıyla tekrar değer kaybetmeye başladı. TL, Ağbal’ın faiz oranlarını 18 Mart’ta 200 baz puan artırmasının ardından yüzde 4 değer kazandı ancak iki gün sonra Ağbal’ın kovulmasıyla yüzde 13 değer kaybetti.
