Dünyanın en büyük gelişmiş ekonomileri, yapay zeka destekli siber saldırıların bankacılık sisteminde yaratabileceği aksamalara karşı ortak hazırlık kararı aldı. G7 yapay zeka tatbikatı kapsamında maliye bakanlıkları ve merkez bankaları, finans kuruluşlarını hedef alan olası saldırıları masa başında canlandırarak mevcut kriz planlarını sınayacak. Kararı, 15 Ekim’de Bangkok’ta toplanan G7 maliye bakanları ve merkez bankası başkanları toplantısının ardından Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama açıkladı.
Katayama, G7 maliye yardımcılarının bir süredir öncü (frontier) yapay zeka modellerine yönelik masa başı tatbikat fikrini tartıştığını ve önerinin bakanlar düzeyinde onaylandığını söyledi. Toplantı, IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantıları kapsamında Tayland’ın başkentinde yapıldı.
G7 yapay zeka tatbikatı nasıl yapılacak?
G7 ülkelerinin finans otoriteleri, yapay zeka yardımıyla gerçekleştirilebilecek saldırılara ilişkin senaryolar hazırlayacak. Senaryolarda finansal kuruluşların bilgi sistemlerinin hedef alınması, kritik hizmetlerin aksaması ve farklı ülkelerdeki kurumların aynı anda krizle karşılaşması gibi olasılıklar ele alınabilecek. Amaç, gerçek bir saldırı yaşanmadan önce kurumların hangi adımları atacağını ve birbirleriyle nasıl iletişim kuracağını test etmek.
Masa başı tatbikatta bankaların sistemlerine gerçek bir saldırı düzenlenmiyor; önceden hazırlanan kriz senaryoları üzerinden karar alma süreçleri değerlendiriliyor. Japonya Maliye Bakanlığı yetkililerine göre sonuçlar, mevcut müdahale protokollerinin etkinliğini ölçmek ve güvenlik kılavuzlarını güncellemek için kullanılacak. Tatbikatlar öncelikle maliye bakanlıkları ve merkez bankalarını kapsayacak; senaryonun niteliğine göre özel finans kuruluşları da dahil edilebilecek. Başlangıç tarihi, katılacak kurum sayısı ve sonuçların ne ölçüde paylaşılacağına ilişkin bir takvim henüz açıklanmadı.
Yapay zeka bankalar için neden yeni bir siber risk?
Kararın arkasında, yapay zekanın siber saldırıların hızını ve karmaşıklığını artırabileceği endişesi bulunuyor. Gelişmiş yapay zeka sistemleri yazılımlardaki güvenlik açıklarının tespitini ve saldırıların otomatikleştirilmesini kolaylaştırabiliyor. Finansal kuruluşların birbirine bağlı sistemler kullanması ise tek bir kurumda başlayan sorunun diğerlerine yayılması riskini doğuruyor. Özellikle elektronik ödemeler, bankalar arası transferler ve menkul kıymet işlemlerindeki altyapılardan birinin devre dışı kalması, işlemlerin gecikmesine, kurumların yükümlülüklerini zamanında yerine getirememesine ve piyasada güven kaybına yol açabilir.
IMF de bu hafta Bangkok’ta yayımladığı Küresel Finansal İstikrar Raporu’nda, yapay zeka yetenekleri geliştikçe kritik finans kuruluşlarına ve piyasa altyapısına yönelik başarılı siber saldırı riskinin arttığı uyarısında bulundu. IMF, kritik bir finansal hizmete yönelik yapay zeka destekli bir saldırının piyasa güvenini zedeleyebileceğini ve bunun finansal koşullarda sert bir sıkılaşmayı tetikleyebilecek yakın vadeli risklerden biri olduğunu belirtti. Fon, siber güvenliğin yalnızca teknik bir konu olarak değil, finansal istikrar meselesi olarak ele alınması çağrısı yaptı. G7’nin kararı ise böyle bir saldırının yaşandığı ya da yakın olduğuna dair somut bir istihbarat açıklandığı anlamına gelmiyor.
Düzenleyicilerin yapay zeka ve siber güvenlik adımları
G7’nin kararı, dünya genelinde finans otoritelerinin son aylarda hızlanan hazırlıklarının bir parçası:
| Tarih | Kurum | Adım |
|---|---|---|
| Mayıs 2026 | G7 Siber Uzmanlar Grubu | Ülkeler arası koordinasyon gerektiren geniş çaplı bir siber saldırı senaryosunu değerlendirdi; sonuçlar temmuzda açıklandı |
| Eylül sonu 2026 | Güney Kore | Yapay zeka destekli araçlarla gerçekleştirilen saldırılarda en az 7 finans kuruluşu etkilendi |
| Ekim 2026 | ABD (Fed, OCC, FDIC) | Bankalara yapay zeka ajanlarını nasıl kontrol edip durduracaklarını soruyor |
| 13 Ekim 2026 | IMF | Küresel Finansal İstikrar Raporu’nda yapay zeka kaynaklı siber riskin arttığı uyarısı |
| 15 Ekim 2026 | İngiltere Merkez Bankası | Bankalarla derin siber kurtarma seçenekleri üzerinde çalıştığını açıkladı |
| 15 Ekim 2026 | G7 maliye bakanları ve merkez bankaları | Yapay zeka destekli siber saldırılara karşı masa başı tatbikat kararı |
| 31 Ekim 2026 | Avrupa Merkez Bankası | Bankalardan yapay zeka destekli siber tehditlere karşı eylem planı teslim tarihi |
İngiltere Merkez Bankası Başkan Yardımcısı, bankaların savunmalarının yapay zeka destekli saldırılara karşı bağışık olduğunu artık varsayamayacaklarını belirtti. Banka, bir kuruluşun ana sistemleri kullanılamaz hale geldiğinde devreye girecek bağımsız yedek altyapıları öncelikli bir ihtiyaç olarak görüyor. Bu yaklaşım, saldırıları önlemenin yanı sıra kesinti sonrasında hizmetlerin ne kadar hızlı yeniden başlatılabileceğine odaklanıldığını gösteriyor. ABD ve Avrupa’daki düzenleyicilerin bankalardaki yapay zeka denetimini sıkılaştırma adımlarını ve Güney Kore’deki yapay zeka destekli saldırıları daha önce aktarmıştık.
Türkiye’deki bankaları etkiler mi?
Türkiye G7 üyesi olmadığından tatbikat kararının doğrudan tarafı değil ve karar Türkiye’ye özel bir yükümlülük ya da takvim getirmiyor. Ancak Türk bankaları uluslararası para transferleri, kartlı ödemeler ve küresel piyasalara erişimde farklı ülkelerdeki altyapılarla bağlantılı çalışıyor. Bu nedenle uluslararası finans sisteminde yaşanabilecek büyük bir teknik aksama, sınır ötesi işlemleri dolaylı olarak etkileyebilir. IMF’nin değerlendirmelerinde de siber savunma kapasitesi henüz yeterli seviyeye ulaşmamış gelişmekte olan piyasaların en yüksek riskle karşı karşıya olduğu vurgulanıyor.
