Ziraat Bankası’nın yemek ücretlerini yemek kartı yerine çalışanların banka kartına tanımlı özel hesaba yatırması, sektörde yeni bir standart tartışmasını başlattı. Diğer bankalardaki çalışanlar da benzer bir sistemle ödeme almak istediklerini dile getiriyor.
Türkiye’nin en büyük kamu bankalarından Ziraat Bankası, 2023 yılında yemek ücreti uygulamasını köklü biçimde değiştirerek, çalışanların ödemelerini SetCard üzerinden değil, bankada açılan özel bir hesaba aktarmaya başladı.
01.09.2023 itibarıyla devreye giren yeni sistemde yemek ücretleri, çalışan adına açılan **“Sınırlandırılmış Vadesiz Hesap”**a (Yemek Ücreti Ödeme Hesabı) yatırılıyor ve bu hesaptaki bakiye, Ziraat Bankası banka kartı üzerinden kullanılıyor.
Nakit çekim yok, POS ile her yerde kullanım var
Bu özel hesap, çalışanlara doğrudan nakit imkânı vermiyor; hesap ATM’den para çekme ve havale/EFT gibi transfer işlemlerine kapalı olacak şekilde tasarlandı. Ancak kart, tüm POS cihazlarında geçerli olduğundan, çalışanlar yemek ücretlerini yalnızca belirli restoran zincirleriyle sınırlı kalmadan çok daha geniş bir işyeri ağında harcayabiliyor.
Bu yönüyle Ziraat’in modeli, klasik yemek kartlarının kısıtlı üye işyeri yapısına alternatif, daha esnek bir çözüm olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, bu tür banka temelli yemek hesaplarının Türkiye’de giderek yaygınlaştığını ve SGK/vergisel istisnalar açısından da ayrıca değerlendirildiğini hatırlatıyor.
“Diğer bankalara da örnek olmalı” çağrısı
Ziraat’in adımı yalnızca kendi çalışanlarıyla sınırlı bir uygulama olarak kalmadı; bankacılık çevrelerinde de dikkat çekti. Eski Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Şenol Babuşcu, kamuoyuna yansıyan değerlendirmesinde, bu modelin diğer bankalarda da hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek uygulamayı sektör geneli için örnek gösterdi.
Bu açıklamalar ve Ziraat’teki yeni sistem, başta özel bankalar olmak üzere farklı kurumlarda çalışan binlerce bankacının da ilgisini çekmiş durumda. Çalışanlar; yemek ücretlerinin, benzer şekilde kendi banka kartlarına tanımlı ayrı bir hesaba yatması halinde:
- Kart sayısının azalacağını,
- Harcama noktalarının genişleyeceğini,
- Günlük hayat planlamasının daha kolay olacağını
ifade ediyor.
Mevzuat, banka hesabına yatan yemek ücretine kapı açıyor
İşin hukuki tarafında ise tablo, çalışanların bu talebini destekler nitelikte. Mevcut düzenlemelere göre işyerinde yemek verilmediği durumlarda, belirlenen günlük tutarı aşmayan yemek bedelleri çalışanın banka hesabına yatırıldığında da gelir vergisi istisnasından yararlanabiliyor.
Öte yandan, denetim ve SGK prim istisnası açısından banka veya elektronik para kuruluşları aracılığıyla açılan yemek hesapları ve bunlara bağlı kartlar, genellikle “nakit ödeme” kapsamında değerlendiriliyor. Bu nedenle, sadece yemek harcamalarında kullanılması ve tutarların mevzuatta belirlenen sınırlar içinde kalması gerekiyor.
Kısacası, teknik olarak bankaların, çalışanlarına yemek desteğini banka kartına bağlı, sınırlı bir hesap üzerinden sunmasının önünde hukuki bir engel bulunmuyor; yalnızca vergi ve SGK boyutunun doğru kurgulanması gerekiyor.
Banka çalışanlarının ortak talebi: Esnek, şeffaf ve adil bir sistem
Bugün birçok bankada yemek ücreti, farklı yemek kartı firmaları üzerinden sağlanıyor. Ancak kartların kısıtlı üye işyeri ağı, bazı şehirlerde yeterince nokta bulunamaması ya da gerçek yemek maliyetlerinin altında kalan limitler, çalışanların sıkça dile getirdiği şikâyetler arasında.
Ziraat Bankası’nın, yemek ücretini kendi kartına bağlı özel hesaba taşıyan uygulaması ise:
- Bankaya kendi ürününü kullanma ve kart hacmini artırma imkânı veriyor,
- Çalışana tek kart üzerinden, daha geniş bir POS ağında harcama özgürlüğü sağlıyor,
- İşveren için de maliyet ve raporlama süreçlerini sadeleştiriyor.
Bu nedenle sektör genelinde, “yemek kartı mı, banka kartına yatan yemek ücreti mi?” tartışması giderek daha yüksek sesle konuşuluyor. Birçok banka çalışanı, Ziraat örneğindeki gibi;
- Sadece yemek harcamasına açık,
- Nakit çekime ve havaleye kapalı,
- Her POS’ta kullanılabilen
özel yemek hesaplarının, hem çalışan hem işveren açısından daha adil ve pratik olduğunu düşünüyor.
Önümüzdeki dönemde diğer büyük bankaların da benzer adımlar atıp atmayacağı merak konusu. Ziraat Bankası’nın uygulaması ise, bankacılık sektöründe “yemek ücretinde yeni model” olarak en çok istenen modellerden birisi olarak öne çıkıyor.
