Takasbank, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nun (TEFAS) işlerliğini ve güvenilirliğini korumak amacıyla netleştirme, takas ve alacak dağıtım süreçlerinde önemli bir değişikliğe gittiğini duyurdu. Düzenleme, platform üzerinden fon alım satımı yapan aracı kurum ve bankaların nakit yükümlülüklerinin takibi ile teminat uygulamasını doğrudan etkiliyor.
Üyelerin Nakit Yükümlülükleri Ayrı Ayrı Takip Edilecek
Yeni uygulamayla birlikte üyeler, TEFAS’a olan nakit borç ve alacak durumlarını iki ayrı başlık altında izleyebilecek: fon dağıtıcı kurum sıfatıyla ilettikleri talimatlar ve operatörlüğünü üstlendikleri fonlar. Bir üyenin yatırımcıları adına iletiğı fon alış talimatları, o üyenin fon dağıtıcı kurum olarak nakit borç yükümlülüğünü gösterirken; operatörlüğünü yaptığı fonlara gelen satış talimatları ise fon bazında ayrıca raporlanarak operatör sıfatıyla nakit borç yükümlülüğünü oluşturacak.
Otomatik Kredi Kullanımı Kaldırıldı, Teminat Oranı Sistemine Geçildi
Düzenlemenin en somut etkisi, fon alım talimatlarına yönelik teminat mekanizmasında yaşanıyor. Şimdiye kadar TEFAS’ta geçerli olan işlem ve fonlama limiti ile teminat bulundurma yükümlülüğü kapsamında, limiti aşan talimatlar için üyelere otomatik olarak kredi kullandırılıyordu. Bu uygulama artık kaldırıldı.
Yerine gelen yeni sistemde, TEFAS limiti ve teminat bulundurma oranı esas alınıyor. Fon payı alım talimatlarının sisteme kabulü aşamasında, TEFAS limitine kadar olan kısım için yüzde 25 oranında teminat bulundurma şartı aranıyor. Talimat, TEFAS limitini aştığı takdirde ise aşan kısım için talimatın tamamına karşılık gelecek şekilde yüzde 100 teminat aranıyor.
Düzenleme Neden Yapıldı?
Otomatik kredi kullandırma mekanizmasının kaldırılması, üyelerin fon alım talimatlarını gönderirken karşı karşıya kaldıkları nakit yükümlülükleri daha şeffaf ve önceden öngörülebilir hale getirmeyi amaçlıyor. Kademeli teminat oranı uygulaması, sisteme giren talimat hacminin belirli bir teminatla desteklenmesini zorunlu kılarak, TEFAS’ın takas güvenliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
Bu adım, Takasbank’ın son dönemde piyasa altyapısını güçlendirmeye yönelik adımlarından biri olarak öne çıkıyor; kuruluş, hem takas riskini azaltmayı hem de yatırım fonu piyasasının büyüyen hacmine uygun bir altyapı sunmayı hedefliyor.
