Merhaba,
Bu hafta, geçen hafta kaldığımız yerden devam edeceğiz.
Konumuz enflasyonun cebimize, dolayısı ile yaşamımıza yansıması. Hatırlayalım. Geçen hafta özellikle sabit gelirliler (maaşlı çalışan, emekli vb.) için şunu söylemiştik. Gelirimiz resmî enflasyon dikkate alınarak artarken, aldığımız ihtiyaç maddeleri ve hizmetler piyasadaki arz-talep başta olmak üzere faiz ve diğer dinamikleri dikkate alarak fiyatlanmakta.
Bu hafta basit rakamsal örnekle konuyu biraz daha netleştirelim.
Temmuz maaşlarımızın 6 aylık enflasyona göre artacağını düşünelim.
TÜİK’in açıkladığı 5 aylık enflasyonun aylık ortalaması dikkate alınarak Haziran sonu enflasyonu için yaklaşık %18 civarı bir rakam düşünelim. Aynı bakış açısı ile ENAG’ın ilk 5 aylık enflasyon açıklamalarını dikkate aldığımızda Haziran sonu 6 aylık enflasyonun da % 48 olduğunu varsayalım.
Maaşımız 10.000 TL
TÜİK tarafından açıklanan enflasyon kadarmaaşımıza zam yapıldığını düşünelim.
Yeni maaşımız: 11.800 TL olur.
Günlük yaşantımızı sürdürebilmek için maaşımızla almakta olduğumuz mal ve hizmetlerin piyasadaki fiyat seviyesi ise %48 arttı.
Şöyle ki:
Zam öncesi maaşımız 10.00 TL idi. Maaşımızın tamamı için alım gücü seviyemize baktığımızda kilosu 400 TL olan etten 25 kg alabiliyorduk
Maaşımız zam sonrası 11.800 TL olmuştu.
Et fiyatı piyasadaki gelişmelere göre % 48 arttı ve 592 TL oldu.
Yeni maaşım olan 11.800 TL ile artık 19,9 kg et alabiliyorum.
Yani alım gücüm 5,1 kg et kadar gerilemiş oldu.
Aslında burada çok basit bir hesap yaptık. Sanki maaş artışımız ile piyasadaki mal ve hizmetlerin aynı anda arttığını varsaydık. Gerçekte hiç öyle değil.
Örnek: Bizim Ocak-Haziran arası yaşamımızı sürdürürken alım yaptığımız mal ve hizmetlerin fiyatı sürekli artarken, maaş zammımızı 6. ayın sonunda alabiliyoruz. Yani önce zamlı fiyattan harcamalarımızı yapıyoruz. Sonrasında gelirimizde bir miktar artış oluyor. Aslında enflasyonu peşin peşin ödüyoruz. Dolayısı ile gerçekte durum biraz daha vahim.
Sözün özü: Sabit ve dar gelirliler için enflasyon aynı cebimizdeki delik gibi. Sürekli alım gücümüzü gerileten bir etkisi var.
Biraz “havuz problemlerine” benzedi ☺ Bilenler hatırlayacaktır.
Peki çaresi ne?
Haftaya konuşalım.
