Bank of America ceza kararıyla karşı karşıya kaldı. ABD Hazine Bakanlığı, ülkenin en büyük ikinci bankası Bank of America’ya kara para aklamayı önleme ve yaptırım yükümlülüklerini ihlal ettiği gerekçesiyle toplam 1,21 milyar doları aşan para cezası verildiğini 13 Ekim’de duyurdu. Bakanlığa göre banka, 5 milyar doların üzerindeki şüpheli işlemi zamanında bildirmedi. Ceza, Hazine Bakanlığı tarihinin en büyük üçüncü, Para Birimi Denetleme Ofisi (OCC) tarihinin ise en büyük para cezası olarak kayıtlara geçti.
Bank of America cezası hangi kurumlardan geldi?
Ceza paketi, Hazine Bakanlığı’na bağlı üç kurumun ayrı ayrı yürüttüğü işlemlerden oluşuyor. Bakanlığın açıklaması ve ABD basınındaki ayrıntılara göre dağılım şöyle:
| Kurum | Tutar | Gerekçe |
|---|---|---|
| FinCEN (Mali Suçları Önleme Ağı) | 1,2 milyar dolar | Ulusal güvenlik açısından öncelikli yasa dışı finansman risklerini azaltmama ve şüpheli işlemleri zamanında bildirmeme |
| OCC (Para Birimi Denetleme Ofisi) | 750 milyon dolar (FinCEN cezasına mahsup ediliyor) | Yetersiz ve etkisiz kara para aklamayı önleme uyum programı |
| OFAC (Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi) | 11,6 milyon dolar uzlaşma | İran, Rusya, uyuşturucu kaçakçılığı ve küresel terörizmle ilgili programlar dahil çok sayıda yaptırımın ihlali |
| Toplam | 1,21 milyar doların üzerinde |
OCC’nin 750 milyon dolarlık cezası FinCEN’in 1,2 milyar dolarlık cezasına ek değil, bu tutarın içinde sayılıyor. Toplam rakam, bu tutara OFAC ile varılan 11,6 milyon dolarlık uzlaşmanın eklenmesiyle 1,21 milyar doları aşıyor.
Hangi şüpheli işlemler bildirilmedi?
FinCEN soruşturmasına göre Bank of America’nın zamanında bildirmediği 5 milyar doları aşan şüpheli işlemin 1 milyar dolardan fazlası, ulusal güvenlik ve diğer öncelikli yasa dışı finansman riskleriyle bağlantılı. Bu işlemler arasında Çin merkezli kara para aklama ağlarına işaret eden faaliyetler, dolandırıcılık ve ABD’nin güneybatı sınırıyla bağlantılı olası ticarete dayalı kara para aklama işlemleri bulunuyor.
OCC’nin değerlendirmesinde ise bankanın işlem izleme sisteminin trilyonlarca dolarlık işlemi gerektiği gibi denetleyemediği, bunun da milyarlarca dolarlık işlemi kapsayan çok sayıda gecikmiş şüpheli işlem bildirimine yol açtığı belirtildi. ABD basınına yansıyan karar metnine göre OCC, Kasım 2021 ile Ekim 2024 arasında bankanın gönderici bilgileri hatalı yaklaşık 33.300 havale işlemi gerçekleştirdiğini ve bu işlemlerin toplamının yaklaşık 1 milyar dolar olduğunu da tespit etti. Kararda ayrıca OCC denetçilerinin, bankanın 102 milyar dolarlık kredi kartı portföyünden aldıkları küçük bir örneklemde ticarete dayalı kara para aklama belirtisi taşıyan 10 hesap bulduğu aktarılıyor.
2024’teki uyarıya rağmen sorunlar sürdü
Bank of America, aynı uyum sorunlarını gidermek için Aralık 2024’te OCC ile bir uyum kararı (cease-and-desist order) imzalamıştı. OCC, bankanın bu karara rağmen kara para aklamayı önleme uyumuna öncelik vermediğini belirtti. Bankanın sözcüsü ise ABD basınına yaptığı açıklamada, cezaların 2024 tarihli OCC kararında yer alan ihlaller ile FinCEN soruşturmasından kaynaklandığını ve uzlaşmaya düzenleyicilerle birlikte çalışarak varıldığını söyledi. Banka CEO’su Brian Moynihan da CNBC’ye verdiği röportajda, sorunların giderilmesi konusunda doğru yolda olduklarını ifade etti.
Scott Bessent: En büyük kurumlar bile yasaların üzerinde değil
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bu büyüklükte bir banka kara para aklamayı önleme ve yaptırım yükümlülüklerini yerine getirmediğinde, sonuçlarının bankanın kendi sınırlarını aşarak tüm ABD finans sistemini ciddi yasa dışı finansman risklerine maruz bıraktığını söyledi. Bessent, atılan adımların en büyük finansal kuruluşların dahi yasaların üzerinde olmadığına dair net bir mesaj verdiğini vurguladı.
FinCEN tarihindeki en büyük cezalar
Bank of America’ya verilen ceza, FinCEN tarihindeki en büyük cezalar arasında üçüncü sıraya yerleşti:
| Kurum | Yıl | FinCEN cezası |
|---|---|---|
| Binance | 2023 | 3,4 milyar dolar |
| TD Bank | 2024 | 1,3 milyar dolar |
| Bank of America | 2026 | 1,2 milyar dolar |
Karar, ABD’de büyük bankaların kara para aklamayı önleme sistemlerine yönelik denetimlerin sıkı biçimde sürdüğünü gösteriyor. Uyum programındaki eksikliklerin yıllar içinde biriken işlem hacmiyle birleştiğinde, düzenleyicilerin rekor düzeyde cezalara başvurabildiği görülüyor.
