Merkez Bankası’nın faizi sabit tutarak fonlama imkanlarını gevşetmesi finans sektöründe karşılık buldu. Bir hafta vadeli repo ihalesindeki 3 puanlık örtülü faiz indiriminin ardından bankalar ticari, konut, taşıt ve ihtiyaç kredisi faizlerini düşürmeye başladı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) politika faizini değiştirmeden fonlama koşullarını rahatlatması ve bir hafta vadeli repo ihalesinde 3 puanlık ‘örtülü faiz indirimi’ gerçekleştirmesi finans cephesinde hızlı bir karşılık buldu. Merkez Bankası’nın attığı bu stratejik adımın ardından mevduat ve katılım bankaları da harekete geçerek kredi faiz oranlarında indirim sürecini başlattı.
Jeopolitik gerilimler ve ABD-İran savaşının ekonomik etkileri nedeniyle bu yılın mart ayında ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerinin 3 puanlık sürpriz bir indirimle yeniden başlatılması piyasalarda geniş yankı uyandırdı.
Merkez Bankası’nın gecelik borç verme faiz oranı %40 seviyesinde bulunurken, düzenlediği bir hafta vadeli repo ihalesini %37 oranından gerçekleştirmesi finansal piyasalar tarafından ‘örtülü faiz indirimi’ olarak kabul gördü. Merkez’in fonlama imkanlarını gevşetme hamlesine bankacılık sektörü de yeşil ışık yaktı. İlk aşamada reel sektörün ve iş dünyasının heyecanla beklediği ticari kredi faizlerinde belirgin bir gevşeme patikasına girildi.
Ticari Kredilerin Ardından Konut, Taşıt ve İhtiyaç Kredilerinde İndirim
Mevduat bankalarının ticari kredi faiz oranlarını 1,5 ile 3 puan arasında geri çekmesinin ardından, bireysel tüketicileri yakından ilgilendiren konut, taşıt ve ihtiyaç kredilerinde de ardı ardına indirim adımları gelmeye başladı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) haftalık verilerine göre tüm kredi türlerinin yıllık ağırlıklı ortalama faiz oranlarında düşüş kaydedildi:
- Konut Kredisi Faiz Oranları: Merkez’in örtülü indirim hamlesi öncesinde 21 Ağustos haftasında yıllık ağırlıklı ortalama %42,04 seviyesinde bulunurken, 28 Ağustos haftasında %41,89 seviyesine geriledi.
- Taşıt Kredisi Faiz Oranları: Aynı dönem aralığında %48,18 seviyesinden %47,99 seviyesine çekildi.
- İhtiyaç Kredisi Faiz Oranları: %64,20 seviyesinden belirgin bir düşüşle %60,64 seviyesine geriledi.
Kredi faiz oranlarının aylık vadeli karşılıkları incelendiğinde; konut kredisinde aylık faiz oranı %3,50’den %3,49’a, taşıt kredisinde %4,01’den %3,99’a, ihtiyaç kredisinde ise %5,35’ten %5,05 seviyesine indi. Bankacılık kaynakları, önümüzdeki günlerde özel kampanya ve paketlerle kredideki düşüş trendinin devam edeceğini ifade ediyor.
Milyarlarca Liralık İnşaat ve Sanayi Yatırımlarına Finansman Nefesi
Merkez Bankası’nın 3 puanlık örtülü faiz indiriminin reel sektöre moral kaynağı olduğunu vurgulayan bankacılık uzmanları, bu adımın ardından ticari kredilerdeki yıllık borçlanma maliyetinin %45 seviyesinden %43 seviyesine düştüğünü belirtti. İndirimlerin bireysel kredilere yansıması ise tüketici güvenini artırıyor.
Finansman koşullarındaki gevşeme, Türkiye ekonomisinde milyonlarca kişiye istihdam sağlayan ve 250’den fazla alt sektörü besleyen inşaat ve gayrimenkul sektörünü yeniden canlandıracak. Nüfus artışına bağlı olarak ortaya çıkan konut ihtiyacını karşılamak üzere gayrimenkul firmalarının devam eden milyarlarca lira değerindeki yüzlerce projesi bulunuyor. Kredi maliyetlerinin düşerek aylık taksitlerin ödeme imkanlarına yaklaşması, ertelenen konut talebinin satışa dönüşmesini ve ev sahipliği oranının artmasını sağlayacak.
Konut Fiyatları ve Kiralık Piyasasında Yeni Dönem
Finansal rahatlamanın yalnızca konut kredisiyle ev sahibi olacak bireylere değil, kiralık konut piyasasına da olumlu yansımaları olacak. Kredi imkanlarının iyileşmesiyle ev sahibi olan vatandaşların kiracılıktan çıkması, kiralık ev arzı üzerindeki yoğun baskıyı hafifletecek ve kira artış hızının dizginlenmesine katkı sunacak.
Öte yandan, faizlerin gevşemesiyle birlikte yüksek mevduat getirisinden çıkan yatırımcıların birikimlerini yeniden konut sektörüne yönlendirmesi bekleniyor. Enflasyona karşı birikimlerini korumak isteyenlerin konuta yönelmesi satışları artırarak yeni konut projelerinin başlatılmasına zemin hazırlayacak. Sektör temsilcileri, düşen faizlerle birlikte tapu dairelerindeki işlem trafiğinin artacağını tahmin ederken, hareketlenmenin konut fiyatlarında yeni bir artış baskısı yaratmaması için arzın desteklenmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.
