Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ödeme ve elektronik para kuruluşlarında uzaktan kimlik tespiti süreçlerini yeniden düzenledi. NFC teknolojisi temel zorunluluk haline getirilirken, teknik aksaklıklarda alternatif yöntemlerin önü açıldı.
Finansal teknolojiler (FinTek) ve ödeme sistemleri sektöründe dijital müşteri kabulü standartları güncellendi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ödeme ve elektronik para kuruluşlarının bilgi sistemleri ile ödeme hizmetleri alanındaki veri paylaşım servislerine ilişkin tebliğde kritik değişikliklere gitti.
Resmî Gazete’nin 4 Eylül 2026 tarihli sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle, ödeme kuruluşlarının uzaktan kimlik tespiti süreçlerinde uygulayacağı teknik kriterler, güvenlik standartları ve kimlik doğrulama yöntemleri baştan aşağı yenilendi.
“Kimlik Belgesi” Tanımı Mevzuata Girdi
Yeni tebliğ ile birlikte bankacılık ve ödeme sistemleri mevzuatına ilk kez net bir “kimlik belgesi” tanımı eklendi. Yapılan düzenlemeye göre kimlik belgesi, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı Yönetmeliği çerçevesinde tanımlanan çipli T.C. Kimlik Kartı’nı ifade edecek.
Uzaktan müşteri edinimi süreçlerinde T.C. Kimlik Kartı’nın doğrulanmasında Yakın Alan İletişimi (NFC) teknolojisi temel ve zorunlu yöntem olarak belirlendi. Sistem üzerinden yapılan işlemlerde kart üzerindeki çipte yer alan verilerin doğruluğunun öncelikli olarak NFC çip okuması üzerinden kontrol edilmesi şart koşuldu.
Ayrıca süreç boyunca:
- Kimlik kartının güvenlik unsurları,
- Biyometrik fotoğrafı,
- Islak/dijital imzası ve fiziksel bütünlüğü detaylıca incelenecek.
- Tüm bu uzaktan doğrulama oturumu kesintisiz şekilde kayıt altına alınarak saklanacak.
NFC Çalışmazsa Alternatif Yöntemler Devreye Girecek
Kullanıcı cihazından veya altyapıdan kaynaklı teknik nedenlerle NFC doğrulaması gerçekleştirilemediğinde, süreç anında kesilmeyecek. Tebliğe göre teknik aksaklık durumlarında kuruluşlar;
- Optik Karakter Tanıma (OCR) teknolojisi,
- Donanımsal kart okuyucular,
- Veya Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) görüşü alınarak TCMB tarafından uygun görülen alternatif doğrulama yöntemlerinden en az birini devreye sokabilecek.
Yabancılara Çipli Pasaportla Uzaktan Hesap Açma İmkanı
Düzenlemede Türk vatandaşı olmayan gerçek kişilerin müşteri kabul süreçlerine ilişkin de önemli bir yenilik yer aldı. Türk vatandaşı olmayan yabancı uyruklu kişilerin uzaktan kimlik tespiti; Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın (ICAO 9303) standartlarına uygun ve NFC özelliğine sahip çipli pasaportlar kullanılarak dijital ortamda gerçekleştirilebilecek.
Ön Ödemeli Kartlar ve Tek Seferlik İşlemlere İstisna
Tebliğde ayrıca anonim ön ödemeli kartlar ile kimlik tespitinin mevzuat gereği zorunlu tutulmadığı belirli tek seferlik ödeme işlemlerine istisna getirildi. Bu tür sınırlandırılmış işlemlerde uzaktan iletişim araçlarının kullanılması halinde, uzaktan kimlik tespitine ilişkin ağırlaştırılmış hükümlerin uygulanması zorunlu olmayacak.
