Hürriyet Gazetesi’nden Sefer Levent’in köşe yazısına göre otomobil ve konut almak için bankacılar bile artık tasarruf finansman şirketlerine başvuruyor.
Sefer Levent’in köşe yazısı;
Bankalarda çalışan, kredi sistemini, faiz hesabını, vadesini, maliyetini herkesten iyi bilen bazı bankacılar bile artık otomobil ya da konut almak için çalıştıkları bankanın kredi kapısını çalmak yerine tasarruf finansman şirketlerine gidiyormuş.
Hiç şaşırmadım!
Çünkü bir finansman yönteminin geldiği noktayı anlamak için bazen istatistiklere bakmaya gerek kalmıyor. Bankacı kendisi banka kredisine alternatif arıyorsa ortada yeni bir durum var demektir.
Rakamlar da bunu doğruluyor. Finansal Kurumlar Birliği’nin (FKB) verilerinden özet çıkardım:
– Tasarruf finansman şirketlerinin müşteri sayısı 2026’nın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 112 artarak 1 milyon 337 bini geçti.
– Sektörün aktif büyüklüğü yüzde 198 artışla 379 milyar liraya, alacak büyüklüğü yüzde 363 artışla 176 milyar liraya ulaştı.
– Sadece yılın ilk üç ayında yapılan tasarruf finansman sözleşmelerinin büyüklüğü 354 milyar lirayı buldu.
Rakamlar, artışlar çarpıcı… Peki insanlar neden akın akın bu şirketlere yöneliyor? Çünkü bankalardan taşıt veya konut için kredi almak hem daha güç hem de kullanılabilecek kredi çoğu zaman ihtiyaç duyulan tutarı karşılamıyor. Karşımızda artık finans sisteminin kenarında duran küçük bir alternatif yok. Müşteri sayısı 1.3 milyonu aşmış, taşıtta bankaları geride bırakmış, yüz milyarlarca liralık yeni bir finansman kanalı var. Bankacıların bile bu kapıyı çalmaya başlaması değişimin en çarpıcı göstergesi. Ancak tüketicinin bakması gereken tek şey aylık taksit tutarı değil. Toplam maliyet kadar, paraya ne zaman ulaşacağınız da önemli.
ALTERNATİF KANAL HIZLA BÜYÜYOR
TASARRUF finansman şirketlerinin en önemli farkı faiz maliyetinin bulunmaması. Kullanıcı banka kredilerindeki faiz yükü yerine şirkete ve sözleşmeye göre yüzde 8-10 arasında değişen bir organizasyon ücreti ödüyor. Peşinat ve ödeme planlarında daha esnek seçenekler bulunabiliyor. Kredi notu ve gelir belgelendirmesinde de bankalara göre daha esnek bir yapı söz konusu. Ancak madalyonun diğer yüzü de var.
Banka kredisi onaylandığında finansmana hemen ulaşabilirsiniz. Tasarruf finansmanında ise seçilen modele ve sözleşmeye göre tahsisat için beklemek gerekebiliyor. Dolayısıyla faiz maliyeti ortadan kalkarken bu kez “zaman maliyeti” devreye giriyor. Özellikle konut ve otomobil fiyatlarının hızlı arttığı dönemlerde birkaç aylık bekleme süresi bile tüketici açısından önemli hale gelebilir. Bu nedenle yalnızca organizasyon ücreti ile banka faizini karşılaştırmak doğru değil. Tahsisat tarihi de hesabın içine katılmalı.
TASARRUF FİNANSMANI GÜVENİLİR Mİ?
TASARRUF finansmanı sisteminin güvenilir olup olmadığına ilişkin çok soru alıyorum. Sistem 2021’den itibaren yapılan düzenlemelerle resmi statü kazandı. Sektör BDDK’nın denetim ve gözetimi altında. BDDK bir tasarruf finansman şirketinin faaliyet iznini kaldırırsa tasfiye sürecini yönetmekle TMSF görevlendiriliyor. Ancak müşterilerin sistemdeki tasarrufları, bankalardaki mevduat gibi TMSF mevduat sigortası kapsamında değil.
RİSKLİ VARLIKLARA YATIRIM YASAĞI
BDDK gerekli gördüğü hallerde sistemi sıkılaştırıyor. Son düzenlemelerle şirketlerin tasarruf fon havuzlarında ve kendi hesaplarında biriken parayı riskli varlıklarda değerlendirmesine sınırlamalar getirildi. Fonlar yalnızca belirlenen düşük riskli araçlarda değerlendirilebilecek. Havuzda boşta ve getirisiz duran tutara da sınır getirildi. Yüksek tutarlı sözleşmelerin portföy içindeki ağırlığı da sınırlandırılıyor.
SİSTEM NASIL İŞLİYOR?
Sisteme katılmak isteyen vatandaş, BDDK’dan faaliyet izni bulunan şirketlerden birine başvurarak ihtiyaç duyduğu finansman tutarını belirliyor.
Ardından “çekilişli” ya da “müşteri bazlı” modellerden biri seçilerek ödeme planı oluşturuluyor. Faiz ödenmiyor ancak şirket ve sözleşmeye göre değişen organizasyon bedeli bulunuyor.
MÜŞTERİ BAZLI SÖZLEŞME: Tahsisat tarihi önceden belirleniyor. Vatandaş hangi ayda finansmana ulaşacağını bilerek plan yapabiliyor. Yüksek peşinat daha erken tahsisat sağlayabiliyor.
ÇEKİLİŞLİ SİSTEM: Gruplar oluşturuluyor, çekilişler noter huzurunda yapılıyor. Hak kazananlara şartları oluştuğunda tahsisat yapılıyor.
OTOMOBİLDE BANKAYI GEÇTİLER
MERKEZ Bankası’nın mayıs ayında yayımladığı Finansal İstikrar Raporu’na göre tasarruf finansman şirketlerinin taşıt finansmanı bakiyesi artık bankaların taşıt kredisi bakiyesini geçmiş durumda. Mart 2026 itibarıyla bu şirketlerin toplam taşıt finansmanı içindeki payı yüzde 60’ın üzerine çıktı. Konut tarafında da payları yaklaşık yüzde 10’a ulaştı. Bu finans sisteminde önemli bir değişime işaret ediyor. Makroihtiyati tedbirler bankalar üzerinden kredi kullanımını yavaşlatırken finansman talebi ortadan kalkmıyor. Vatandaş alternatif kanala yöneliyor. Yani kredi musluğu sıkıldıkça talep kaybolmuyor, kanal değiştiriyor.
BANKANIN ELİ KOLU BAĞLI
Bankalar açısından konut ve taşıt kredileri çok sayıda düzenleme ve finansal filtreye takılıyor.
Konut kredilerinde taşınmazın değeri ve enerji sınıfına göre kullanılabilecek kredi sınırlandırılıyor. Tüketicinin ya da eşinin üzerine ev varsa kredi oranları da ciddi biçimde düşüyor. Taşıtta ise aracın değerine göre kredi oranı ve vade değişiyor. Bunlara yüksek faiz, kredi notu ve gelir belgelendirme şartları eklenince geniş bir kesimin krediye erişimi zorlaşıyor.
