Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 2 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan kararı yalnızca özel sektörü değil, kamu kurumlarını da doğrudan bağlıyor. Kararda, bir belediyede devlet memuru olarak görev yapan kişinin parmak izi sistemiyle mesai takibine itiraz ettiği ve konunun Anayasa Mahkemesi’ne taşındığı hatırlatıldı. AYM, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesine dair temel esasları belirleyen bir düzenleme bulunmadığından kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine karar vermişti. KVKK’nın bugün yayımlanan ilke kararı bu içtihadı pekiştiriyor.
Parmak izi veya yüz tanımayla mesai takibinde rıza da artık geçerli sayılmayacak
Uygulamada işverenler, biyometrik veri işlemeyi çalışanın açık rızasına dayandırarak hukuki zemin oluşturmaya çalışıyordu. Kurul bu yöntemi de geçersiz saydı. Kararda, işçi-işveren ilişkisindeki güç dengesizliği nedeniyle çalışanın rızasının özgür iradeye dayanıp dayanmadığının şüpheli olduğu vurgulandı. Rızanın geri alınabilmesinin biyometrik sistemlerin sürekliliğini zedeleyeceği de gerekçeler arasında gösterildi.
Ölçülülük ilkesi belirleyici oldu
Kurul, biyometrik veri işlemenin hukuka uygunluk denetiminde ölçülülük ilkesini esas aldı. Mesai takibi için şifreli kart, PIN tabanlı sistemler, RFID/NFC kimlik kartları, geleneksel imza ve kağıt bazlı devam çizelgeleri ile denetçi gözetiminde elle giriş gibi daha az müdahaleci alternatiflerin mevcut olduğu saptandı. Bu alternatiflerin varlığı, biyometrik veri işlemenin zorunlu olmadığını ortaya koyduğundan ölçülülük kriterinin karşılanamayacağı sonucuna ulaşıldı.
İhlal tespit edilirse yaptırım uygulanacak
Kurul, bu ilke kararına aykırı davranan veri sorumlularının KVKK’nın 18. maddesi hükümleri gereği yaptırımla karşılaşacağını kamuoyuna duyurdu. Daha önce Danıştay 12. Dairesi de avuç içi damar okuyucu kullanımına ilişkin davada biyometrik veri işlemenin ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığına hükmetmişti. KVKK’nın bu ilke kararı söz konusu yargı içtihadını idari düzlemde de tescil etmiş oldu.
