Hürmüz Boğazı’nın kapatılması nedeniyle yaşanan enerji krizi, başta Asya olmak üzere dünyayı sarsıyor. Birçok ülkede enerji tasarrufu için evden çalışma ve karne uygulamaları devreye girdi. Güney Kore ve Japonya, stratejik rezervleri kullanmaya başladı.
Ortadoğu’daki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla birlikte küresel enerji krizi, dünyayı vurmaya başladı. Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artış ve savaşın gidişatına yönelik belirsizlik nedeniyle hükümetler, enerji tüketimini azaltmay yönelik önlemler almaya başladı. Başta krizden en ağır darbeyi alan Asya ülkeleri olmak üzere hükümetler şimdiden akaryakıt sınırlamasından çalışma saatlerinin azaltılmasına kadar enerji tasarrufu önlemlerine başladı.
Dünyanın en çok ham petrol ithal eden kıtası Asya, enerji tedarikinin büyük kısmını Ortadoğu’dan gerçekleştiriyor. 2025 verilerine göre Asya, petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedarikininin yüzde 60’ına yakınını, savaş nedeniyle kapalı olan Hürmüz’den aldı.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) geçen hafta aldığı kararla 400 milyon varillik stratejik petrol rezervlerinin bir kısmının serbest bırakılmasına rağmen enerji kriziyle sarsılan Asya, hanehalklarını, işletmeleri ve devlet dairelerini elektrik kullanımını azaltmaya yönlendiriyor. Bölgedeki birçok ülke geçici sübvansiyonlar ve fiyat tavanları uygulamaya koysa da uzmanlar, bütçe baskısının sübvansiyonların bir ila iki aydan fazla sürdürülemeyeceği konusunda uyarıyor.
FİLİPİNLER:
Petrol ihtiyacının yüzde 90’ını Körfez’den karşılayan Filipinler’de hükümet, akaryakıt kullanımını azaltmak için dört günlük çalışma haftasına geçti. Ofislerde öğle aralarında bilgisayarları kapatma ve klimaları 24°C’den düşük olmayan bir sıcaklıkta tutmaları talimatı verildi. Öte yandan birçok sektörde evden çalışma uygulamasına geçildi. Ülke popüler bir ulaşım aracı olan üç tekerlekli bisiklet sürücüleri, akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkisini hafifletmek için sunulan nakit yardımlarını almak için sıraya girdi.
TAYLAND:
Yakıt fiyatlarını düşük tutmak için her gün on milyonlarca dolar harcayan Tayland’da sınırlı rezervlerini korumak için harekete geçen hükümet, enerji ihracatını durdurdu. Kamu görevlilerinin birçoğunun denizaşırı resmi ziyareti askıya alındı. Enerji tüketimini azaltmak için çalışanlara kısa kollu gömlekler giyme, klimaları 26°C’den düşük tutma talimatı verilirken asansör yerine merdiven kullanma ve toplu araç kullanımı teşvik ediliyor.
BANGLADEŞ:
Bangladeş hükümeti, “panik alımlarını” durdurmak amacıyla geçen hafta yakıt satışlarında karne uygulamasına başladı ve enerji arzını sürdürmek için tüm üniversiteleri kapattı. Yakıtın büyük çoğunluğunu ithal eden ülkede büyük petrol depolarına ordu, akaryakıt istasyonlarının etrafına ise polis konuşlandırıldı. Ülke genelinde planlı elektrik kesintileri uygulamaya konuldu.
PAKİSTAN:
Petrolünün yüzde 80’inden fazlasını Ortadoğu’dan alan Pakistan’da hükümet, enerji tasarrufu için kemer sıkma önlemlerini devreye soktu. Geçen hafta tüm okullar mart ayı sonuna kadar kapatıldı. Federal ve eyalet hükümet yetkililerinin maaşlarında önümüzdeki iki ay için yüzde 25 kesinti uygulaması başladı. Kamuda haftalık 4 gün çalışma uygulamasına geçildi, devlet hizmetinde kullanılan araçlara yakıt tahsisatı yüzde 50 kesildi. Hükümet çalışanlarının yarısı, dönüşümlü olarak evden çalışmaya geçti ve bankacılık hariç diğer kilit sektörlerin de bu uygulamaya geçmesi için düzenlemeler yolda. Düğün ve parti gibi toplanmalar için 200 davetli ve tek ana yemek sınırı getirildi.
VİETNAM:
Seyahat ve ulaşım masraflarını kısmak için işletmelere “mümkün olduğunca evden çalışma” çağrısı yapan hükümet, gereksiz özel ulaşım araçlarının kullanımını azaltmak için toplu taşıma ve bisiklet gibi daha az enerji tüketen ulaşım araçlarına teşvik etmeye başladı. Benzin istasyonlarındaki uzun kuyruklar ve hızla artan fiyatlar ortasında hükümetin enerji arzını destekleme çabalarının bir parçası olarak, nisan sonuna kadar yabancı yakıtlara uygulanan gümrük vergilerini kaldırması bekleniyor.
HİNDİSTAN:
ABD’nin Rus petrolü alımındaki kısıtlamayı geçici olarak kaldırmasına rağmen dünyanın en büyük ikinci LPG ithalatçısı Hindistan’da petrol ve doğalgaz krizi büyüyor. Times of India’nın haberine göre nüfusun büyü kısmı, tekrar odun ve kömür kullanımına yöneldi. Hükümet, hanelere öncelik vermek için ticari işletmelere LPG sevkiyatını durdurdu.
GÜNEY KORE:
Ülkenin “küresel ticarete ve Ortadoğu’dan enerji ithalatına yüksek derecede bağımlı olduğunu” belirten Devlet Başkanı Lee Jae Myung, pazartesi günü yaptığı açıklamada, neredeyse otuz yıl aradan sonra ilk kez yurtiçi akaryakıt fiyatlarına tavan fiyat getirildiğini duyurdu. Seul yönetimi ayrıca enerji arz güvenliğini garanti altına almak için Birleşik Arap Emirlikleri’nden (BAE) “herkesten önce” 24 milyon varil ham petrol alacağını açıkladı. Hükümet ayrıca IEA’nın kararı doğrultusunda rezervlerinden 22,46 milyon varil petrol kullanmayı planlıyor.
MYANMAR:
Askeri cunta yönetimi karne uygulaması başlatırken özel araçların plaka numaralarına bağlı olarak yarısını dönüşümlü şekilde trafikten men etti.
JAPONYA:
Japonya hükümeti, IEA’nın kararı doğrultusunda stratejik petrol rezervlerinin bir bölümünü piyasaya sürmeye başladı. Japonya merkezli Kyodo ajansının haberine göre, ilk aşamada özel sektörün elinde bulunan 15 günlük petrol rezervi piyasaya sunulacak. Ardından hükümetin kontrolündeki bir aylık rezervin devreye alınması planlanıyor. Hükümet ayrıca petrol rafinerileri ve ticari şirketler için zorunlu tutulan 70 günlük petrol stokunu 55 güne indirerek mevcut rezervlerin kullanılmasının önünü açacak. Japonya’nın 2025 yılı sonu itibarıyla yaklaşık 470 milyon varil petrol rezervine sahip olduğu belirtiliyor. Bu miktar ülkenin 254 günlük iç tüketimine denk geliyor.
