Petrol Ofisi’nin 22 Mayıs itibari ile uygulayacağını duyurduğu ‘Merkez Bankası + 1,5 TL’ döviz kuru hem vatandaşlar üzerinde hem de Türk ekonomisine yön veren ithalat ve ihracatçı firmalar açısından oldukça önemli bir adım. Vatandaş benzini yüzde kaç zamla alacak? Peki başka dev kuruluşlar aynı yolu izler mi? Ekonomistlere sorduk.
Petrol Ofisi, döviz kuru ile Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından açıklanan döviz kurları arasında farklılıklar nedeni yeni uygulama geçti. Petrol Ofisi aradaki farkı gidermek için Merkez Bankası kuruna 1.50 TL ekleme kararı aldı.
Petrol Ofisi döviz kuru ile Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından açıklanan döviz kurları arasında farklılıklar ile yeni uygulama geçti. Kurum satışlarda Merkez Bankası kuruna 1,5 TL ekleyecek.
KRİZ ÇOK YAKINDA
Seçimlerden sonra ekonomi devinin Merkez Bankası kurunun piyasa kuru altında tutulması nedeni ile oluşan zararı kapatmak için aynı yolu tutması bekleniyor. Türkiye’yi ikili döviz kuru döneminden sonra şimdi de şirketlerin kendilerinin belirlediği çoklu döviz kurumu dönemi bekliyor.
Başta demir çelik ve çimento sektöründe olmak üzere birçok birçok kuruluşun Petrol Ofisi benzeri bir kur uygulamasına geçmesi bekleniyor.
ŞİRKETLER KENDİ DÖVİZ KURLARINI BELİRLER HALE GELDİ
Petrol Ofisi’nin son dakika yaptığı duyuru hakkında görüş aldığımız Prof Dr. Alp Erinç Yeldan, Merkez Bankası’nın kuru 19-20 TL bantında tutabilmesinin başarı olsa da bunun ağır bedelleri olacağını vurguladı. Petrol Ofisi’nin kur kararının da kriz belirtisi olduğunu diye getirdi.
Prof. Yeldan “Bugün Petrol Ofisi 1,5 TL diyecek yarın öbür gün bankalar kendi aralarında hatta Tahtakale dediğimiz serbest dediğimiz, onun da kendine göre bir kuru var. Bankaların kendi kuru zaten var. Şirketler de artık kendi kurunu belirler hale geldi. İthalatçılar bunu yapıyor. İhracatçılar da bunu yapacak kuşkusuz. Bütün bunlar Merkez Bankası’nın her ne pahasına olursa olsun, siyasi bedelini bilmiyoruz. Bu rezervleri nasıl biriktirdi ve hangi muhasebe oyunları ile harcıyor? O rezervlerden kullanarak 19 lira 20 lira bandında tutmayı başardı ama bunun bir bedeli var. Muazzam bir dengesizlik, kriz göstergesi.” diye konuştu.
TÜRKİYE’DE ARTIK ÇOKLU DÖVİZ KURU OLUŞTU
Kaçınılmaz dediği durumu Prof. Yeldan “Para kredi piyasasındaki dengesizlikler bir yandan yüksek enflasyon diğer yandan da döviz piyasasında Türk lirasının aşırı değerli tutulma çabaları ile birlikte giderek daha da derinleşmekte. Kaçınılmaz olarak şirketler, bankalar, ekonomik birimler kendi döviz kurlarını kendileri belirler hale gelmekte… Dolayısı ile Türkiye’te bir nevi çoklu döviz kuru oluştu. ” sözleri ile açıkladı.
PETROL OFİSİ’NİN YAPTIĞININ ARKASI GELECEK
Prof. Yeldan “Olanağı olan herkes Petrol Ofisi gibi. Demir çelikte de böyle olacak, çimento da böyle olacak. Bankalar zaten öyle. Bunu yapabilen her birim kendi kurunu piyasaya dikta etttirmeye hazırlanıyor.” dedi.
UĞUR GÜRSES: YÜZDE 7,5 TL’LİK ZAMA DENK GELİYOR
Merkez Bankası + 1,5 TL’ döviz kuru kararını vatandaşa nasıl yansıyacağını değerlendiren ekonomi yazarı Uğur Gürses ise 22 Mayıs’da bu kararın uygulanmasının akaryakıt fiyatlarında yüzde 7-7,5’lik bir zama denk geleceğini söyledi. Satış fiyatlarına yansıyacak bu zam oranı da günden güne değişecek.” dedi.
Bugünkü kur rakamları üzerinden ortala bir hesap yapan Gürses “19.80 lira olarak kuru baz aldığımız takdirde benzin alan vatandaşa bu oran yüzde 7-7,5 liralık bir fiyat artışına denk gelecek. Bire bir yansıtılması durumunda yüzde 7,5 liralık bir zamma denk gelir. 19,75 kura +1,5 TL eklendiğinde Petrol Ofisi ürünlerinde zam oranları yüzde 7,5 liraya denk gelecek.” diye konuştu.
MERKEZ BANKASI BAŞINI KUMA GÖMDÜ
Nisan ayında yapılan açıklamada daha önce de olduğu söylense de bu ilk. Kapalıçarsı Tahtakalede kur 21.5’a çıktı, bankalar arasında, bankaların müşterilerine uyguladığı kur 21,5’a çıktı ama Merkez Bankası kafasına kuma gömdü. Kuru 19,80 gibi gösteriyor kuru. Ancak 19,80’den işlem yapan kimse yok.
SEÇİM SONUNDA ZAM DALGASI KAPIDA
Şimdiye kadar Merkez Bankası ile serbest piyasa ve bankalar arası döviz kurları arasındaki farktan kaynaklanan zararı Petrol Ofisi’nin yüklendiğini ancak artık zararı kaldırımadığını belirten Uğur Gürses, “Bütün ihracatçılar aynı yola gidecek. Bu kaçınılmaz. Kurumlar bunu daha az zarar etmek için yapmak zorunda kalacak. Seçimden sonra diğer kurumlar da aynı yolu izleyeceği için bir zam dalgası gelir.” diye konuştu.
MERKEZ BANKASI BAŞINI KUMA GÖMDÜ
Kapalıçarsı Tahtakalede kurun 21.5’a çıktığını, bankalar arasında, bankaların müşterilerine uyguladığı kurun 21,5’a çıktını hatırlatan Gürses, “Merkez Bankası kafasına kuma gömdü. Kuru 19,80 gibi gösteriyor. Ancak 19,80’den işlem yapan kimse yok. Şirketler şimdiye kadar aradaki farktan kaynaklanan zararı üstlendi” diye konuştu.
Petrol Ofisi’nin kurum ortaklarına gönderdiği resmi açıklama:
İşte Petrol Ofisi’nden yapılan açıklamada, “Değerli İş Ortaklarımız / Müşterilerimiz,
Döviz piyasalarında 14.04.2023 tarihinden itibaren yaşanan gelişmeler sebebiyle bankaların uyguladığı döviz kuru ile Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından açıklanan döviz kurları arasında ciddi farklılıklar oluşmaya başlamıştır.
Bilindiği üzere şirketimizin ticaretini gerçekleştirdiği petro kimya ürünleri esas itibariyle ithalata bağımlı olup ilgili ödemeler şirketimiz tarafından yabancı para cinsinden yapılmaktadır. Dolayısıyla gelinen aşamada; 22.05.2023 Pazartesi günü itibariyle sizlerle olan ticari ilişkilerimizde döviz/TL esaslı yapılan satışlarda, ödemeye esas alınacak Türk Lirası cinsindeki tutar; “TCMB + 1,5 Türk Lirası” döviz kuru ile belirlenecek olup, kurlardaki söz konusu fark günlük bazda takip edilecek ve farkın kapanmasına mütakip rutin uygulamaya geri dönülecektir.
Para piyasalardaki durumun değişmesi halinde güncel bilgilendirme tekrar yapılacak olup, anlayışınız ve iş birliğiniz için teşekkür ederiz.
Saygılarımızla,” ifadelerine yer verildi.
Kaynak: Odatv.com
